Robots
Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
03.03.2021 03 marca 2021

Koniec ery „reklamówek”?

UE zrobiła duży krok ku ograniczeniu zużycia toreb plastikowych. W nocy z poniedziałku na wtorek zawarto wstępne porozumienie, jednak projektowi grozi fiasko z powodu zastrzeżeń KE. Rocznie zużywa się w Europie kilkadziesiąt miliardów reklamówek.

   Powrót       18 listopada 2014       Odpady   

Wstępny kompromis pomiędzy Radą UE, gdzie reprezentowane są państwa członkowskie, a Parlamentem Europejskim przewiduje obowiązkowe zastosowanie jednego z dwóch mechanizmów: albo ustalenie przez kraj celu ograniczenia liczby zużywanych torebek (do średnio 40 sztuk na osobę w 2025 r.) albo nałożenie opłat lub podatków, które skłonią klientów do zmniejszenia liczby zużywanych toreb. Wybór jednego albo drugiego mechanizmu pozostawia się krajom członkowskim.

Ograniczenie ma objąć plastikowe torby na zakupy z folii o grubości poniżej 50 mikronów, z możliwością wyłączenia lekkich plastikowych toreb, które są niezbędne ze względów higienicznych (np. sprzedawca pakuje w nie mięso, ryby czy sery na wagę) lub gdy ich użycie ograniczy marnotrawstwo żywności.

Brak danych w ośmiu krajach

Kompromis, uzgodniony przez włoską prezydencję UE i negocjatorów PE, muszą jeszcze zatwierdzić państwa członkowskie oraz cały europarlament. Jednak wprowadzeniu nowych przepisów mogą przeszkodzić zastrzeżenia Komisji Europejskiej, dotyczące krajowych celów ograniczeń zużycia toreb plastikowych. Zgodnie z analizą skutków proponowanej legislacji (tzw. impact assessment) nie jest możliwe ustalenie takich celów dla wszystkich państw członkowskich, bo w ośmiu krajach UE brakuje potrzebnych do tego danych.

Popieramy cel tej propozycji, czyli ograniczenie zużycia toreb plastikowych. Ale jednocześnie Komisja bardzo dużą wagę przywiązuje do lepszego stanowienia prawa (...) Takie zagadnienia, jak ustanawianie standardów dla opakowań nadających się do kompostowania w domu czy etykietowanie biodegradowalnych toreb plastikowych (...) powinny być ujęte w szerszej perspektywie, a nie tylko przy okazji przepisów o torbach plastikowych - powiedziała rzeczniczka KE Natasha Bertaud.

W środę KE przyjmie stanowisko w sprawie kompromisu. Jeśli będzie ono negatywne, to państwa członkowskie będą musiały jednomyślnie opowiedzieć się za porozumieniem, by odrzucić weto Komisji.

Ustępstwa wobec Wielkiej Brytanii

W ramach proponowanego kompromisu zgodzono się na ustępstwo pod adresem Wielkiej Brytanii - spełniono jej postulat, by restrykcjom nie podlegały torby plastikowe zwane oksy-biodegradowalnymi. Komisja Europejska ma dopiero zbadać, czy są one rzeczywiście przyjazne dla środowiska, i w zależności od tego podjąć dalsze kroki. Zdaniem ekologów torby te rozkładają się na tysiące niedegradowalnych części i pozostają groźne dla środowiska.

Unijny tygodnik „European Voice” należący do wydawnictwa „Economist” napisał, że Wielka Brytania sprzeciwiając się regulacjom w sprawie toreb plastikowych, wspierała Symphony Environmental Technologies, czyli światowego potentata w produkcji toreb oksy-biodegradowalnych. Z firmą są blisko związani konserwatywny eurodeputowany Nirj Deva i były szef Grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów w PE Martin Callanan. Do czasu rozstrzygnięć naukowych brytyjskiej firmy nie dotkną konsekwencje ograniczania użycia toreb plastikowych.

Brak konsensusu

Rok temu KE przedstawiła propozycje ograniczenia zużycia toreb plastikowych. Obecnej prezydencji włoskiej sprawa ta leżała szczególnie na sercu, jako że Włochy wprowadziły już zakaz u siebie w kraju. W kwietniu br. PE wezwał do zmniejszenia zużycia o 80 proc. do 2019 r., jednocześnie postulując wprowadzenie obowiązku pobierania opłat za torby plastikowe. W propozycji KE cel ten pozostawiono, podobnie jak określenie celu redukcyjnego, do decyzji państw członkowskich.

Kraje nie zgadzały się jednak na propozycje PE. Wypracowany przez prezydencję włoską kompromis przewidywał wybór przez państwo członkowskie bądź celu redukcyjnego bądź opłat za torby plastikowe.

Od dawna wiadomo, że jednorazowe torby plastikowe są nieekologiczne - czas ich rozkładu sięga nawet kilkuset lat, a używane są często jedynie przez kilka minut. Foliowe reklamówki używane do pakowania zakupów, bardzo popularne w handlu ze względu na ich trwałość i odporność, są zagrożeniem dla środowiska naturalnego, szczególnie dla ptaków i ryb, które giną, połykając ich fragmenty.

Polska pokryta plastikiem

Według Eurobarometru aż 94 proc. unijnych obywateli opowiada się za wprowadzeniem ograniczeń w użyciu toreb plastikowych dla całej UE. Komisja podaje, że w 2010 r. wprowadzono na rynek unijny prawie 100 miliardów plastikowych toreb na zakupy, w większości jednorazowych. Oznacza to, że każdy mieszkaniec UE zużywa rocznie średnio prawie 200 takich toreb. Różnice pomiędzy krajami są ogromne: jeden Duńczyk albo Fin wykorzystuje rocznie cztery takie torby, podczas gdy na jednego Polaka czy też Portugalczyka albo Słowaka przypada ich ponad 450.

Polska będzie miała zatem co redukować. Wstępne ustalenia zakładają następujące limity: 90 toreb na mieszkańca do 2019 r. i 40 toreb na mieszkańca do 2025r., przy czym chodzi o średnią na mieszkańca w skali kraju.

Zgodnie z przyjętą w porozumieniu zasadą wyboru, Polska tak jak i inne kraje będzie mogła albo przyjąć cele redukcyjne na rok 2019 i 2025 jako obowiązkowe, albo wprowadzić obowiązkowe opłaty za torby plastikowe (lub też jakiś rodzaj podatku).

Przykładem kraju, który wprowadził już z własnej inicjatywy ograniczenia, jest Irlandia; od kiedy obowiązuje tam podatek od foliowych torebek jednorazowych, ich zużycie zmalało o 95 proc. w ciągu 5 miesięcy.

W Polsce szacuje się, że z całej masy rocznie zużytych opakowań z tworzyw sztucznych, której dużą część stanowią właśnie foliowe torby, przetwarza się lub ponownie spala tylko 15 proc., a ponad 80 proc. trafia na składowiska.

Z Brukseli Renata Bancarzewska (PAP)

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Ekoprojektowanie opakowań, to nie takie proste (23 lutego 2021)121 mln euro na projekty zintegrowane LIFE, w tym dwie polskie inicjatywy (18 lutego 2021)Trwają zgłoszenia do 2. edycji Climate Leadership (16 lutego 2021)Do końca lutego sprawozdania w zakresie F-gazów i SZWO (11 lutego 2021)Cyfrowa giełda odpadów – przejdź na GOZ, znajdź swojego recyklera (11 lutego 2021)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony