Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
28.09.2021 28 września 2021

UE zwalcza inwazyjne gatunki roślin i zwierząt

22 października ogłoszone zostało europejskie rozporządzenie w sprawie rozprzestrzeniania się inwazyjnych gatunków obcych. Ma ono na celu ochronę bioróżnorodności we wszystkich państwach Unii Europejskiej.

   Powrót       12 listopada 2014       Zrównoważony rozwój   

Gatunki obce a bioróżnorodność

Na terenie Unii Europejskiej występuje około 12 tys. gatunków obcych z których 10-15 % rozmnożyło się i szeroko rozprzestrzeniło, powodując zagrożenie dla bioróżnorodności oraz negatywne skutki gospodarcze i społeczne.

Przyjmując komunikat Komisji „Nasze ubezpieczenie na życie i nasz kapitał naturalny - unijna strategia różnorodności biologicznej na okres do 2020 r." (KOM(2011)244 z 3.05.2011), Unia zobowiązała się do powstrzymania do 2020 r. utraty różnorodności biologicznej. W tym celu postanowiono ustanowić ramy prawne dla działań zapobiegawczych, minimalizujących i ograniczających niekorzystny wpływ inwazyjnych gatunków obcych.

Rozporządzenie w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych

Ramy te ustanowiono w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych (Dz.Urz. L 317 z 4.11.2014 , s.35).

Rozporządzenie wchodzi w życie już 1 stycznia 2015 r., warto więc poznać przyjęte przez nie środki ochronne, które rodzić będą konkretne obowiązki państw, osób prawnych i fizycznych.

Środki stosowane przez państwa członkowskie

Zgodnie z rozporządzeniem Komisja Europejska będzie prowadziła wykaz inwazyjnych gatunków obcych, stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej. Rozporządzenie określa kryteria uzupełniania tworzenia wykazu, w tym dowody naukowe i nowy instrument pozwalający ocenić potencjalną szkodliwość gatunku-ocenę ryzyka.

W terminie 18 miesięcy od przyjęcia wykazu unijnego, państwa członkowskie ustanawiają swój system nadzoru, w którym rejestrują występowanie w środowisku gatunków inwazyjnych.

Państwa członkowskie będą musiały podjąć działania w celu zapobieżenia niezamierzonemu wprowadzeniu lub rozprzestrzenianiu gatunków inwazyjnych. Akt zakazuje ośmiu zamierzonych działań: wprowadzania na terytorium Unii (w tym tranzytu), przetrzymywania i hodowania (nawet w obiekcie izolowanym), przywożenia, wywożenia i przemieszczania w granicach Unii (za wyjątkiem transportu związanego z eliminacją), wprowadzania do obrotu, wykorzystywania i wymieniania, zezwalania na rozmnażanie, hodowlę i uprawę (nawet w obiekcie izolowanym) oraz wprowadzania do obrotu.

W drodze odstępstwa od powyższych zakazów (z wyjątkiem wprowadzania do obrotu) państwa członkowskie ustanawiają system zezwoleń dla ośrodków prowadzących badania naukowe lub ochronię ex situ.

W przypadku, gdy państwo członkowskie stwierdzi, że gatunek może być inwazyjny i ma dowód na obecność lub zagrożenie tego gatunku, nie znajdującego się w wykazie, może podjąć środki nadzwyczajne, dążące do wprowadzenia zakazów.

Rozporządzenie wprowadza odrębne regulacje dla inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla regionu oraz gatunków rodzimych w Unii, jak również dla inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla państwa członkowskiego.

Akt zobowiązuje państwa do identyfikacji priorytetowych dróg przenoszenia gatunków obcych i przyjęcia w ciągu trzech lat planu lub planów działania w celu rozwiązania problemu przenoszenia nimi gatunków inwazyjnych. Półtora roku od przyjęcia unijnego wykazu mają zaś państwa na przyjęcie systemu nadzoru gatunków inwazyjnych, w celu zapobiegania ich rozprzestrzenianiu w Unii. System ma umożliwić wczesne wykrywanie i szybką eliminację na początkowym etapie inwazji. Możliwe jest odstępstwo od obowiązku eliminacji, gdy jest ona niewykonalna. Państwo powinno wydać wtedy odpowiednią decyzję i powiadomić Komisję, która może decyzje odrzucić. W przypadku trwałości decyzji państwo stosuje środki izolacyjne.

Rozporządzenie zobowiązuje również państwa członkowskie do stworzenia w terminie do 2 stycznia 2016 r. struktur kontrolujących i zapobiegających zamierzonemu wprowadzaniu do Unii inwazyjnych gatunków obcych, stwarzających zagrożenie.

W terminie 18 miesięcy od umieszczenia w wykazie unijnym, państwa muszą wprowadzić też środki zaradcze wobec gatunków inwazyjnych, które rozprzestrzeniły się na szeroką skalę. Powinny one obejmować działania fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Wobec ekosystemów, które zostały zniszczone lub uszkodzone przez inwazyjne gatunki obce, państwa powinny podjąć działania rewitalizacyjne, proporcjonalne do korzyści z renaturalizacji.

Przepisy horyzontalne i dotyczące osób fizycznych

Rozporządzenie zawiera też przepisy horyzontalne dotyczące:

- odzyskiwania kosztów, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”,

- współpracy i koordynacji państw członkowskich oraz państw, z którymi zostały zawarte umowy międzynarodowe.

Dwie regulacje mogą dotyczyć osób fizycznych. Zwierzęta domowe należące do inwazyjnych gatunków, a przetrzymywane w celach niekomercyjnych, mogą być zatrzymane do końca ich życia, po spełnieniu określonych obowiązków. Posiadacze stad handlowych inwazyjnych gatunków obcych, nabytych przed ich umieszczeniem w wykazie unijnym, mogą przez dwa lata przetrzymywać i przemieszczać żywe osobniki, w celu ich przekazania ośrodkom naukowym, instytucjom zapewniającym ochronę ex situ lub prowadzącym działalność medyczną.

Adam Erechemla: Dziennikarz, prawnik

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Konsultacje projektu planu strategicznego dla rolnictwa zakończone (17 września 2021)Ekspert z UW: w perspektywie zmian klimatu dbajmy o renaturyzację krajobrazu, odtwarzanie lasów i zasoby wody (06 września 2021)Plan strategiczny dla rolnictwa. Trwają konsultacje (03 września 2021)Trwa zbieranie podpisów pod Europejską Inicjatywą Obywatelską „Ratujmy pszczoły i rolników” (01 września 2021)Nowelizacja ustawy o lasach. Jakie zmiany są proponowane? (31 sierpnia 2021)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony