Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
15.06.2024 15 czerwca 2024

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne dobrze ocenione przez NIK

NIK opublikowała dziś wyniki kontroli dotyczącej Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. Generalna ocena jest dobra, na ogół inwestycje były realizowane zgodnie z przepisami. Najwięcej uwag dotyczyło opóźnień na każdym etapie decyzyjnym.

   Powrót       15 lipca 2019       Zrównoważony rozwój   

Należy podkreślić, że Najwyższa Izba Kontroli (NIK) po raz pierwszy kontrolowała ten nowy unijny instrument polityki spójności(1).

Na realizację Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) przekazano łącznie 13 117 mln zł. W poszczególnych województwach przeznaczono od 3 proc. (województwo warmińsko-mazurskie) do 23 proc. (województwo śląskie) środków na realizację danego RPO.

Co to są Zintegrowane Inwestycje Terytorialne?

Komisja Europejska wprowadziła ten nowy instrument unijny w ramach polityki spójności w Perspektywie Finansowej 2014-2020 z zamysłem, by służył zrównoważonemu rozwojowi obszarów dużych miast i przyległych gmin (tzw. obszarów funkcjonalnych).

W Polsce ZIT realizowane są na 24 obszarach w ramach RPO. Obszar, na którym realizowany jest ZIT, uzgodniony był wspólnie przez samorząd województwa oraz gminy zainteresowane jego realizacją. Obszar ten jest określony w stosownej uchwale Zarządu Województwa.

Konkretne zadania

ZIP to instrument dedykowany przedsięwzięciom służącym m.in.:

  • usprawnieniu transportu w ramach obszaru funkcjonalnego,
  • likwidacji skutków degradacji obszarów miejskich,
  • poprawie stanu środowiska naturalnego,
  • polepszeniu bilansu energetycznego, podniesieniu innowacyjności, atrakcyjności i jakości usług danego obszaru.

Generalnie na inwestycje „twarde” przeznacza się środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), na „miękkie” - z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS).

Generalne wnioski

Jak czytamy we wnioskach z kontroli, Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju (Instytucja Koordynująca) prawidłowo wywiązało się ze swych zadań zorganizowania i wdrożenia ZIT w Polsce, czyli opracowało zasady ich realizacji i harmonogram ich wdrażania, prowadziło konsultacje i zapewniło wsparcie prawne. Nie zdołało jednak zapobiec opóźnieniom we wdrażaniu i realizacji instrumentu. Zdaniem NIK, przy uwzględnieniu dotychczasowej dynamiki kontraktacji i certyfikacji środków, może wystąpić ryzyko niepełnego wykorzystania środków przeznaczonych na niektóre ZIT. Działania naprawcze należy więc zintensyfikować.

Przyczyny opóźnień

Jako główną przyczynę opóźnień zidentyfikowano przedłużające się procedury przetargowe, w których zaistniała konieczność ich powtarzania z powodu składania ofert z cenami wyższymi niż oszacowane wartości, problemów z wykonaniem poszczególnych etapów zadań czy z nieprawidłowej realizacji inwestycji skutkującej rozwiązaniem umowy z wykonawcą. Problemy te miały najczęściej bezpośredni wpływ na wzrost kosztów realizacji projektów. Niezgodność z harmonogramami realizacji ZIT i opóźnienia na różnych etapach ich realizacji to najczęstsza nieprawidłowość w badanym obszarze.

Tryb konkursowy i pozakonkursowy

Z raportu wynika, że według stanu na 30 czerwca 2018 r. w sześciu badanych RPO podpisano umowy o dofinansowanie realizacji 520 projektów wybranych w trybie konkursowym i pozakonkursowych w łącznej kwocie unijnego dofinansowania 2 553,5 mln zł. Najniższy poziom zakontraktowanych środków w umowach o dofinansowanie w odniesieniu do całkowitej kwoty środków na realizację ZIT odnotowano w RPO Województwa Lubelskiego – 48 proc., najwyższy natomiast w RPO Województwa Pomorskiego – 80 proc.

Najlepiej przebiegało podpisywanie umów o dofinansowanie projektów wybranych w trybie pozakonkursowym, gdzie średnio zakontraktowano już 74 proc. dostępnych środków. Wynika to przede wszystkich z faktu, że projekty wybierane w trybie pozakonkursowym musiały być już wstępnie zidentyfikowane w trakcie tworzenia Strategii ZIT oraz Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych (SzOOP). Dzięki temu okres naboru tych projektów uległ znacznemu skróceniu w porównaniu do naboru projektów w trybie konkursowym. Niższe tempo podpisywania umów dla projektów wybranych w trybie konkursowym, średnio na poziomie 40 proc. dostępnych środków, wynika przede wszystkim z harmonogramów naborów wniosków, które przewidują również nabory w kolejnych latach realizacji tej perspektywy finansowej oraz z długotrwałych procedur oceny wniosków o dofinansowanie.

Katarzyna Zamorowska: Dyrektor ds. komunikacji Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.

Przypisy

1/ Informacja o wynikach kontroli NIK dostępna jest tutaj:
https://www.teraz-srodowisko.pl/media/pdf/aktualnosci/7297-NIK-Zintegrowane-Inwestycje-Terytorialne.pdf

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

126 mln zł do wydania na wymianę źródeł ciepła w Zachodniopomorskim. Na razie 633 wnioski i 23 podpisane umowy (11 czerwca 2024)Od 14 czerwca zmiany w „Czystym Powietrzu”. Dotyczą producentów, dystrybutorów i importerów pomp ciepła (11 czerwca 2024)Ustawa o bonie energetycznym podpisana (11 czerwca 2024)Inwestycje w niebiesko-zieloną infrastrukturę polskich miast z dofinansowaniem 136,2 mln zł. FEPW (10 czerwca 2024)Pełczyńska-Nałęcz w Białowieży. Fundusze dla mieszkańców regionów przygranicznych (07 czerwca 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony