Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
27.09.2021 27 września 2021

Bezpieczeństwo zabawek w prawie UE

Mimo wielu braków i pewnych niedociągnięć, Unia Europejska wydała wiele skutecznych aktów prawnych, których celem jest jak największa kontrola jakości zabawek i ochrona dzieci przed toksycznymi substancjami.

   Powrót       17 grudnia 2014       Ryzyko   

Dyrektywa harmonizująca z 1988 r.

W dniu 3 maja 1988 r., w kontekście zakończenia realizacji rynku wewnętrznego, przyjęta została dyrektywa Rady 88/378/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących zabawek (OJ L 187 z 16.7.1988, s.1).

Miała ona zapobiec mnożeniu się przepisów bezpieczeństwa w państwach członkowskich, doprowadzających do powstania przeszkód w handlu i wprowadzaniu produktów do obrotu. W tym zakresie okazała się skuteczna, jednak w miarę jej stosowania ujawniały się braki. Zdecydowano więc o przyjęciu nowej dyrektywy uzupełniającej i aktualizującej przepisy bezpieczeństwa, wyjaśniającej zakres pojęć i zapewniającej spójność z politykami Unii oraz z ogólnymi środkami prawnymi stosowanymi w ramach wprowadzania produktów do obrotu. Impuls do opracowania nowego aktu dał Parlament Europejski przyjmując 26 września 2007 r. rezolucję w sprawie bezpieczeństwa produktów, w szczególności zabawek (P6_TA(2007)0412 z 26.9.2007).

Rezolucja była reakcją na głośne przypadki znalezienia toksycznych środków w zabawkach produkowanych m.in. w Chinach i Meksyku, jak też na przypadki niebezpiecznej konstrukcji zabawek.

Dyrektywa z 2009 r. - aktualizacja i wzmocnienie przepisów

W dniu 18 czerwca 2009 r. przyjęta została Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE w sprawie bezpieczeństwa zabawek (Dz.U. L 170 z 30.6.2009, s.1).

Jest to obszerny akt, liczący 57 artykułów i 5 załączników (ok. 64 strony), dlatego można jedynie w tym artykule wskazać jego zakres.

Rozdział I to przepisy ogólne. Zgodnie z nimi dyrektywa ustanawia zasady dotyczące bezpieczeństwa zabawek i ich swobodnego przepływu w Unii. Ma zastosowanie do produktów zaprojektowanych lub przeznaczonych do użytku podczas zabawy przez dzieci poniżej 14 roku życia; produkty te (zabawki) mogą mieć równocześnie inne przeznaczenie. Wyłączenia zawiera art. 2 ust 2 dyrektywy (m.in sprzęt na placach zabaw) i załącznik I (m.in. puzzle składające się z więcej niż 500 elementów).

Rozdział II reguluje obowiązki podmiotów gospodarczych: producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów i dystrybutorów.

Rozdział III, zatytułowany „Zgodność zabawek”, określa przede wszystkim (art.10) zasadnicze wymagania bezpieczeństwa. Nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, że wprowadzone na rynek zabawki spełniają ogólne wymagania bezpieczeństwa:

- nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia użytkowników i osób trzecich, gdy są używane zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób możliwy do przewidzenia,

- uwzględniają zdolności dzieci, szczególnie w wieku do trzech lat, jak również opiekunów,

- odpowiednio umieszczone etykiety i instrukcje zwracają uwagę na zagrożenia i ryzyko oraz podają sposoby ich uniknięcia.

Ponadto, obowiązkiem państw jest zapewnienie, że zabawki spełniają szczegółowe wymagania bezpieczeństwa umieszczone w załączniku II, dotyczące właściwości fizycznych i mechanicznych, palności, właściwości chemicznych i elektrycznych, higieny i radioaktywności. Zabawki nie mogą zawierać m.in. substancji rakotwórczych, mutagennych i zapachowych powodujących uczulenia. W załączniku podane też zostały limity dla zawartości związków niebezpiecznych oraz ograniczony poziom hałasu.

Deklaracja zgodności

Spełnienie wymagań określonych w art.10 i w załączniku II zawierać musi deklaracja zgodności, której wzór zmieszczony jest w załączniku III. Sporządzając deklarację, producent przyjmuje odpowiedzialność za zgodność zabawki z wymaganiami bezpieczeństwa.

Fragment rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek

"§ 8. 1. Zabawki, a także zawarte w nich substancje chemiczne nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia dzieci lub osób trzecich podczas przewidywanego okresu ich użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób możliwy do przewidzenia, z uwzględnieniem zachowania się dzieci.
2. Podczas projektowania i produkowania zabawek powinny być uwzględnione zdolności dzieci, a tam, gdzie to właściwe, ich opiekunów, w szczególności w przypadku zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy lub z innych określonych grup wiekowych.
3. Instrukcje użytkowania oraz ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa powinny zwracać uwagę użytkownika lub jego opiekuna na zagrożenia i ryzyko urazu związane z użytkowaniem zabawek oraz na sposoby wyeliminowania takiego zagrożenia i ryzyka.
4. Producent powinien umieścić wyraźne ostrzeżenia w sposób widoczny, łatwo czytelny, zrozumiały oraz dokładny na zabawce, na przymocowanej etykiecie lub na opakowaniu i, jeżeli to konieczne, w instrukcji użytkowania dołączonej do zabawki. W przypadku małych zabawek sprzedawanych bez opakowania odpowiednie ostrzeżenia powinny być umieszczone na przymocowanych etykietach."
(Dz.U. 2011 nr 83 poz. 454)

Zabawki znajdujące się na rynku muszą być opatrzone oznakowaniem CE. Oznakowanie to podlega ogólnym zasadom umieszczonym w art.30 „Ogólne zasady dotyczące oznakowania CE” rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r., ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku, odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.Urz. L 218 z 13.8.2008, s.30).

Rozdział IV reguluje procedurę oceny zgodności, która musi być przeprowadzona przed wprowadzeniem zabawki do obrotu, w tym stosowanej dokumentacji technicznej. Rozdział V mówi o zgłaszaniu przez państwa Komisji i innym państwom członkowskim organów uprawnionych do oceny zgodności (notyfikację). Rozdział VI określa obowiązki i uprawnienia państw członkowskich, nakazując stosowanie zasady ostrożności w procedurze nadzoru i organizacji rynku. Określa też procedury stosowane przy stwierdzeniu na rynku zabawek stwarzających zagrożenie.

System RAPEX

W przypadku stwierdzenia zagrożenia, wykorzystany powinien być system szybkiego ostrzegania o produktach niebezpiecznych RAPEX. W systemie, ustanowionym w 2004 r., uczestniczy 31 krajów: państwa UE oraz kraje EOG. System obejmuje większość produktów nieżywnościowych przeznaczonych dla konsumentów. Tygodniowe raporty powiadomień zamieszczane są na stronie internetowej systemu RAPEX(1).

System ustanowiony został przez dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz.U. L 11 z 15.1.2002, s.4).

W odniesieniu do zabawek dyrektywę tę stosuje się wyłącznie w odniesieniu do aspektów i zagrożeń nieobjętych dyrektywą 2009/48/WE.

W Polsce unijne regulacje zostały wdrożone przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz.U. nr 83, poz.454 ze zmian).

Adam Erechemla: Dziennikarz, prawnik

Przypisy

1/ The Rapid Alert System for non-food dangerous products (“rapid exchange” - RAPEX)
http://ec.europa.eu/consumers/consumers_safety/safety_products/rapex/index_en.htm

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Plan strategiczny dla rolnictwa. Trwają konsultacje (03 września 2021)Grupą najbardziej narażoną na skutki zmian klimatu są dzieci (02 września 2021)NCBR ogłasza pierwszy konkurs w programie strategicznym „Nowe technologie w zakresie energii” (03 sierpnia 2021)Przedstawiono Politykę Przemysłową Polski (10 czerwca 2021)UOKiK: 36 proc. sprawdzanych zabawek nie spełnia wymogów bezpieczeństwa (26 maja 2021)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony