Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
25.06.2022 25 czerwca 2022

Blisko 29 mld zł na programy ochrony powietrza

Największym problemem obszaru ochrona powietrza i klimatu w Polsce pozostaje tzw. niska emisja. 92 % całkowitej emisji stanowią pochodzące z domów i lokalnych kotłowni pyły zawieszone - wynika z rządowego raportu.

   Powrót       30 października 2014       Powietrze i klimat   

W okresie 2009-2012 nastąpił nieznaczny, 0,1-proc. wzrost emisji zanieczyszczeń gazowych z zakładów szczególnie uciążliwych (z nieco ponad 216,3 mln ton w roku 2008 do przeszło 216,5 mln ton w 2012 r.), jednak dynamika tego procesu była niższa niż w poprzednim czteroleciu. Spadła emisja dwutlenku siarki (z 603,6 tys. ton/rok do 468,5 tys. ton/rok), tlenków azotu (ok. 331 tys. ton/rok do 316,4 tys. ton/rok) i tlenku węgla (z 348,2 tys. ton/rok do 334,3 tys. ton/rok), a wzrosła emisja niezorganizowana oraz emisja podtlenku azotu i dwutlenku węgla.

W przypadku emisji metanu, po wzroście w latach 2005-2008, w okresie 2009-2012 nastąpił spadek z ponad 474,3 tys. ton/rok do 460,4 tys. ton/rok. Notowany był w tych latach stały spadek emisji zanieczyszczeń pyłowych z zakładów szczególnie uciążliwych. Poziom emisji w roku 2012 był niższy w stosunku do roku 2008 o ponad 30 proc. Tendencję spadkową widać we wszystkich województwach.

Emisja gazów cieplarnianych nie spada

W skali całej Unii Europejskiej (EU  27) i większości krajów UE objętych analizą w okresie 2004-2011 notowany jest stały spadek emisji gazów cieplarnianych (poniżej poziomu z roku 1990). W przypadku Polski, od 2007 r. wskaźnik ten utrzymuje się na podobnym poziomie (87-90 proc. emisji z roku 1990), z wyjątkiem roku 2009, kiedy był dużo niższy.

Kluczowe znaczenie z punktu widzenia redukcji emisji gazów cieplarnianych ma przemysł. Najwyższym udziałem powiatów, w których występuje relatywnie wysoki poziom emisji CO2 (powyżej 110 tys. ton w skali roku) charakteryzowały się w 2008 r. województwa śląskie, świętokrzyskie i opolskie.

Winny sektor bytowo-komunalny

Z danych EUROSTAT wynika, że emisja gazów (wyrażonych w ekwiwalencie CO2) utrzymuje się w Polsce od roku 2008 na stałym poziomie, z wyjątkiem roku 2009, gdy była nieco niższa.

Do najistotniejszych problemów należy emisja powierzchniowa (tzw. niska emisja), stanowiąca główną przyczynę niedotrzymania standardów jakości powietrza, określonych prawodawstwem unijnym (dyrektywa 2008/50/WE oraz 2004/107/WE).

Wyniki raportu Ocena jakości powietrza za 2012 r. sporządzonego przez Inspekcję Ochrony Środowiska dla 46 stref w kraju wykazują przekroczenia poziomu dopuszczalnego PM10 dla 38 stref, poziomu dopuszczalnego powiększonego o margines tolerancji pyłu PM2,5 dla 22 stref oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu dla 42 stref. Ponadto w pojedynczych strefach zanotowano przekroczenie norm dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, arsenu oraz benzenu. W roku 2012, podobnie jak w latach poprzednich, utrzymywał się negatywny trend przekroczeń pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 oraz B(a)P.

W 2012 r. zdecydowanie największy udział (ok. 92 proc.) w całkowitej emisji PM10, PM2,5 oraz B(a)P miały emisje pochodzące z indywidualnych palenisk domowych i lokalnych kotłowni (sektor bytowo-komunalny). Niemniej pozytywnym zjawiskiem jest niemal stały od roku 2004 wzrost kubatury obiektów ogrzewanych centralnie.

Wymogi dyrektyw spełnione

Działania podejmowane w okresie 2009-2012 w obszarze Jakość powietrza związane były w dużej mierze z koniecznością wypełnienia przez Polskę zobowiązań akcesyjnych. Wymogi dyrektywy NEC (Dyrektywa 2001/81/WE w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczeń powietrza) zostały całkowicie spełnione – w latach 2009-2012 nie przekroczono rocznych limitów emisji SO2, NOx, NMLZO i NH3. Z kolei wymogi dyrektywy LCP (Dyrektywa 2001/80/WE w sprawie ograniczenia emisji z dużych obiektów energetycznego spalania) realizowane były w stopniu zadowalającym, choć odnotowywano niewielkie przekroczenia limitów.

Wdrożenie Dyrektywy CAFE (Dyrektywa 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy) nastąpiło przez nowelizację ustawy Prawo Ochrony Środowiska z 13 kwietnia 2012 r. (Dz. U. poz. 460) oraz odpowiednie akty wykonawcze do niej. Programy ochrony powietrza zostały opracowane przez zarządy województw i wdrożone uchwałami sejmików województw, dla stref, w których odnotowano przekroczenia standardów jakości powietrza.

Dziesiątki miliardów złotych na dostosowanie do wymagań UE

W okresie 2000-2005 nakłady na środki trwałe służące ochronie powietrza i klimatu spadały, natomiast w latach 2005-2011 nastąpił ponad dwukrotny ich wzrost - z 0,86 mld zł do około 2 mld zł (w cenach stałych z roku 2000). Wpływ na to miała dostępność środków UE.

W roku 2008 poziom nakładów per capita na środki trwałe w analizowanym obszarze był dość zróżnicowany w poszczególnych województwach i kształtował się od 7 zł na mieszkańca w woj. wielkopolskim do 107 zł na mieszkańca w woj. świętokrzyskim. W okresie 2009-2011 obserwowano głównie wzrost nakładów - w największym stopniu w województwach zachodniopomorskim, świętokrzyskim, kujawsko-pomorskim i warmińsko-mazurskim.

Na realizację przedsięwzięć, w przypadku których redukcja emisji gazów cieplarnianych stanowiła główny efekt projektu, przeznaczono w okresie 2007-2012 łącznie około 2,3 mld zł, co stanowi 4,6 proc. wartości umów podpisanych w ramach NFOŚiGW oraz programów współfinansowanych ze środków UE.

Szacuje się, iż koszt dostosowania Polski do prawodawstwa unijnego w zakresie ochrony powietrza będzie wynosił kilkadziesiąt miliardów złotych, przy czym największy koszt będzie związany z opracowaniem i wdrożeniem programów ochrony powietrza (28,6 mld zł w perspektywie 2020 r.) oraz wdrożeniem wymagań dyrektywy IED (Dyrektywa 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych).

Priorytetem w perspektywie 2020 r. powinna być poprawa jakości powietrza (głównie w zakresie PM10, PM2,5 i benzoalfapirenu, a także znoszenie barier administracyjnych i tworzenie zachęt ekonomicznych dla rozwoju OZE. Istotnym wyzwaniem będzie także spełnienie wymogów dyrektywy IED.

Ewa Szekalska: Dziennikarz

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Sieradz: 9 mln zł na zakup autobusów elektrycznych (15 czerwca 2022)Rząd chce podwyższyć kary za wykroczenia i przestępstwa przeciwko środowisku (15 czerwca 2022)Znamy zwycięzców 8. edycji Konkursu dla mediów „Platynowe Megawaty”. Teraz Środowisko wśród nagrodzonych (25 maja 2022)50 mln zł na rozwój zielonej infrastruktury rodzinnych ogrodów działkowych (11 maja 2022)Zielone Czeki dla pasjonatów ochrony środowiska ze śląska (22 kwietnia 2022)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony