Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
27.11.2022 27 listopada 2022

Jak Europa radzi sobie z ograniczaniem jednorazowego plastiku?

Wdrożenie dyrektywy SUP nastręcza trudności nie tylko Polsce, jednak to nasz kraj jest na szarym końcu – wynika z raportu Rethink Plastic Alliance. W dokumencie zebrano obowiązujące akty prawne i mapę ukazującą postępy w poszczególnych państwach.

   Powrót       28 września 2022       Odpady   
Jednorazowy plastik

Mijają trzy lata od przyjęcia tzw. dyrektywy SUP, czyli dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 ws. zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Okres jej adaptacji do krajowych porządków upłynął rok temu. Jak pisaliśmy, w Polsce się to jeszcze nie udało. Co się dzieje z odpowiadającym za jej wdrożenie projektem(1)? W oczekiwaniu na odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska posiłkujemy się informacjami z Rządowego Centrum Legislacji – UC73 w lipcu br. trafił do komisji prawniczej (przejście tam od fazy opiniowania zajęło mu 7 miesięcy).

Czytaj też: Dyrektywa SUP w Polsce - na poważnie, czy z przymrużeniem oka? Biznes czeka na ramy prawne

Rethink Plastic Alliance przeanalizowało postępy krajów europejskich w tym obszarze zbierając wnioski w raporcie „Ocena wdrażania dyrektywy SUP(2)” (ang. „Single Use Plastics Directive Implementation Assessment Report”). Polska wypada tam dość blado. Na mapie (patrz rysunek) figurujemy w czerwonej barwie obok Finlandii, Czech, Słowacji, Rumunii, Bułgarii, Węgier i Chorwacji. Przepisy w pięciu ostatnich wyliczonych krajach zostały przyjęte „z minimalną ambicją i pominięciem kluczowych wskaźników”. W Czechach prawo będzie obowiązywać od października, a Finlandia i Estonia planują zakończenie ścieżki legislacyjnej do końca tego roku. – Regulacja w Polsce jest także bardzo spóźniona i wciąż musi przejść przez proces legislacyjny – czytamy.

Na ocenę ogólnego wyniku złożyło się wdrożenie poszczególnych artykułów dyrektywy. Wzięto pod uwagę redukcję konsumpcji (art.4), zakazy (art. 5), projektowanie (art. 6-7), rozszerzoną odpowiedzialność producenta (art. 8), selektywną zbiórkę (art. 9) oraz zwiększanie świadomości wśród mieszkańców (art. 9). W ocenie autorów Polska zrobiła postępy jedynie w kontekście selektywnej zbiórki. Pozostałe kraje zrobiły postępy przynajmniej na dwóch polach.

Na tle innych zdecydowanie wyróżnia się Szwecja – z tabeli (s. 8) wynika, że kuleje jedynie od strony edukacyjnej.

Zalecenia

Organizacja przygotowała w ub. roku poradnik wdrożenia dyrektywy (więcej w artykule). W omawianym dziś raporcie również wskazano rozwiązania. Odniesiono się do różnych wskaźników i narzędzi, jak opodatkowanie czy oznaczanie produktów jednorazowych. – Zalecamy, by państwa członkowskie oznaczały wszystkie najbardziej zanieczyszczające jednorazowe tworzywa sztuczne, nie tylko te wyliczone w części D załącznika do Dyrektywy, oraz by rozwinęły krajowe strategie, które pozwolą koordynować kampanie wspierające wzrost świadomości, zbieranie informacji o ich rezultatach oraz zwiększaniu efektywności najdrobniejszych działań – czytamy w raporcie. – Szwecja, Dania, Grecja, Francja czy Cypr mogą zrobić więcej, np. tworząc szeroko zakrojone kampanie informacyjne – dodają autorzy, nie unikając krytyki państw „bardziej zaawansowanych” we wdrażaniu dyrektywy.

Czytaj też: Tworzywa sztuczne - w obiegu?

Jak inne państwa wdrażają dyrektywę SUP?

Poza zaleceniami, raport zawiera odnośniki do aktów prawnych wdrażających SUP, tam gdzie te już się pojawiły (brak ich jedynie dla Polski i Estonii). Wdrażanie dyrektywy w innych państwach oznacza wycofywanie się tam ze sprzedaży jednorazowych tworzyw sztucznych. Produkty wytworzone jednak się nie zdematerializują. Dokąd trafią?

Marta Wierzbowska-Kujda: Redaktor naczelna, sozolog

Przypisy

1/ Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw (UC73)
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12345305
2/ Raport dostępny tutaj:
https://rethinkplasticalliance.eu/wp-content/uploads/2022/09/SUP-Implemetation-Assessment-Report.pdf

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Co tydzień zjadamy nawet 5 gramów mikroplastiku (21 listopada 2022)Sypią się kary dla gmin za nieosiągnięcie wskaźników recyklingu (16 listopada 2022)Plastik wypływa z Europy. Ale nie tylko Stary Kontynent sobie nie radzi (25 października 2022)Ustawa wdrażająca dyrektywę SUP. Kolejna wersja projektu (24 października 2022)26. Międzynarodowy Kongres Ochrony Środowiska ENVICON już od 18 października (14 października 2022)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony