Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
19.05.2024 19 maja 2024

Krakowski Panel Klimatyczny cennym doświadczeniem w dialogu z mieszkańcami

Krakowski Panel Klimatyczny zaowocował listą 32 rekomendacji, które Prezydent Miasta zobowiązał się wdrożyć. Ile z nich już zrealizowano oraz jak wyglądały kulisy organizacyjne tego wydarzenia? - wyjaśnia Małgorzata Starnowska z UM Krakowa.

   Powrót       05 grudnia 2022       Zrównoważony rozwój       Artykuł promocyjny   
Małgorzata Starnowska
Zastępca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Klimatu Urzędu Miasta Krakowa

Teraz Środowisko: Krakowski Panel Klimatyczny to jedno z pierwszych wydarzeń tego typu w Polsce. Czym jest panel obywatelski i co skłoniło miasto Kraków do podjęcia takiej inicjatywy?

Małgorzata Starnowska (MS): Panel obywatelski to forma demokracji deliberacyjnej, która pozwala na wypracowanie rekomendacji dla administracji publicznej w istotnych społecznie obszarach. Panel tworzy reprezentacyjna, losowo wybrana grupa mieszkańców (tzw. miasto w pigułce). W Polsce nie jest to jeszcze rozpowszechniona forma zaangażowania obywatelskiego, w przeciwieństwie do państw Europy Zachodniej. Panele obywatelskie mogą dotyczyć różnych zagadnień, w naszym przypadku priorytetem okazały się zagadnienia klimatyczne, na co duży wpływ miało zaangażowanie organizacji społecznych, szczególnie Młodzieżowego Strajku Klimatycznego. Celem Krakowskiego Panelu Klimatycznego, który odbył się w 2021 r. (od 10 kwietnia do 12 czerwca), było  wypracowanie odpowiedzi na pytanie: jak Miasto Kraków i mieszkańcy mogą ograniczyć zużycie energii i zwiększyć wykorzystanie energii odnawialnej?

TŚ: Czyli rzecz o dążeniu do neutralności klimatycznej.

MS: Osiągnięcie neutralności klimatycznej to nasz ambitny cel. Chcemy, by stało się to jak najszybciej, w warunkach sprawiedliwej, efektywnej i społecznie akceptowanej transformacji. W tym celu wyliczyliśmy m.in. emisje generowane przez miasto. I okazało się, że budynki użyteczności publicznej, oświetlenie publiczne, transport miejski i instalacje komunalne generują niespełna 10 % emisji gazów cieplarnianych. Pozostałe 90% emisji pochodzi z obiektów i urządzeń niepublicznych. To pokazuje, jak dużą rolę do odegrania ma społeczność lokalna: mieszkańcy, podmioty społeczne, przedsiębiorcy i środowisko naukowe. Miasto Kraków jest w stałej współpracy z krakowskim ośrodkiem akademickim. Współpracujemy również z europejską społecznością wiedzy i innowacji na rzecz klimatu - Climate-KIC. Jako jedyni z tej części Europy uczestniczymy w projekcie „Deep Demonstration of Healthy Clean Cities”, którego celem jest długoterminowe wsparcie miast w rzeczywistej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej poprzez zmiany systemowe, wykorzystujące innowacje.

TŚ: W panelu pierwsze skrzypce grają jednak obywatele. Czym różnią się klasyczne konsultacje społeczne od panelu obywatelskiego?

MS: Różnica polega na tym, że w konsultacjach społecznych przedstawiamy gotowe rozwiązanie i prosimy o wyrażenie opinii na jego temat. W panelu obywatelskim stawiamy pytania, jak coś zrobić, a to jego uczestnicy wypracowują rozwiązania i rekomendacje. Warto zwrócić uwagę, że panel obywatelski składa się z części edukacyjnej i deliberacyjnej. W części edukacyjnej eksperci dostarczają panelistom niezbędną wiedzę w obszarze problematyki panelu, a interesariusze i strony prezentują swoje stanowisko. Natomiast w części deliberacyjnej, paneliści dyskutują na temat słuszności możliwych rozwiązań, wypracowują rekomendacje, a następne poddają je pod głosowanie. Te, które leżą w kompetencjach samorządu i uzyskają min. 80% poparcia, prezydent miasta uznaje za wiążące. Warto podkreślić, że zasady i sposób realizacji Krakowskiego Panelu Klimatycznego zostały określone przez specjalny Regulamin, który notabene powstał w trakcie konsultacji społecznych.

TŚ: Na jakich zasadach opiera się model organizacyjny panelu obywatelskiego?

MS: Przede wszystkim w wyraźny sposób rozdziela role pomiędzy mieszkańcami-panelistami, stronami, ekspertami, operatorem i zespołem monitorującym. Taki sposób organizacji zapewnia pełną transparentność i możliwość udziału wszystkich zainteresowanych stron. Gwarantuje uwzględnienie najszerszego zakresu perspektyw oraz daje możliwość swobodnej deliberacji. To wszystko przy pełnej niezależności operatora. Całość procesu jest nadzorowana przez zespół monitorujący, składający się z przedstawicieli Rady Miasta, środowiska naukowego i organizacji społecznych. Z kolei zadaniem operatora panelu jest przygotowanie organizacyjno-merytoryczne i realizacja panelu. Naszym operatorem, wyłonionym oczywiście w otwartym konkursie ofert, została Fundacja Instytut Polityk Publicznych.

TŚ: Ile rekomendacji zostało wypracowanych w ramach panelu i jak ocenia Pani ich jakość?

MS: Efektem prac Panelu było wypracowanie i przekazanie władzom miasta 32 rekomendacji, które zgodnie z przyjętymi założeniami mają dla Prezydenta Miasta Krakowa charakter wiążący. Z wielką satysfakcją odnotowaliśmy, że rekomendacje wypracowane w ramach panelu okazały się zbieżne z polityką prowadzoną przez miasto. Dużo uwagi poświęcono wypracowaniu strategii klimatycznej miasta a także działaniom z zakresu edukacji klimatycznej. Rekomendacje dotyczą wielu obszarów funkcjonowania miasta, w tym np. montażu instalacji fotowoltaicznych w gminnych budynkach użyteczności publicznej oraz miejskich obiektach takich jak: parkingi, garaże, przystanki, zajezdnie MPK,  czy stworzenie programu dofinansowania do zakupu i montażu instalacji odnawialnych źródeł energii dla budynków wielorodzinnych.

Czytaj: Kraków stawia na OZE i samowystarczalność energetyczną zasobów gminnych

TŚ: Na jakim etapie jest wdrażanie rekomendacji?

MS: Na obecnym etapie status wdrażania poszczególnych rekomendacji jest bardzo zróżnicowany. Są takie, których realizacja już się zakończyła lub  zostanie ukończona w najbliższym roku (ale też takie, których pełna realizacja zajmie kilka lat.

Warto podkreślić też, że często rekomendacje mają charakter interdyscyplinarny i wielosektorowy, dlatego w ich wdrażanie jest zaangażowanych wiele wydziałów UMK oraz zespołów i jednostek miejskich. Ich zakres i przedmiot są zróżnicowane, stąd każda wymaga indywidualnego podejścia i planowania, a przede wszystkim zapewnienia środków finansowych na realizację.

TŚ: Czy panel spełnił pokładane w nim oczekiwania i czy Kraków myśli o zorganizowaniu kolejnego?

MS: Krakowski Panel Klimatyczny był dla nas bardzo kształcącym doświadczeniem, zarówno od strony organizacyjnej, jak i swoistym papierkiem lakmusowym zaangażowania w sprawy miasta samych Krakowian. Test został zdany bardzo dobrze, czego najlepszym dowodem jest lista wdrażanych rekomendacji. Panel Klimatyczny pokazał nam, administracji, że jest bardzo wartościową formą dialogu z mieszkańcami. Nie wykluczamy zorganizowania kolejnego panelu obywatelskiego, tym razem transportowego.

UM KrakówArtykuł powstał we współpracy z Urzędem Miasta Krakowa

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Modelowanie hydrodynamiczne. Identyfikacja obszarów zagrożonych wodami opadowymi w miastach (14 maja 2024)Plany adaptacji, ochrona zieleni i wymagania dla paliw biomasowych. MKiŚ przedstawia projekt ustawy (09 kwietnia 2024)Za nami VI posiedzenie Komitetu Monitorującego program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (28 marca 2024)Kraków przygotowuje się na zmiany klimatyczne. Lokalne partnerstwa i naśladowanie natury (26 marca 2024)MKiŚ rozpoczyna współpracę z organizacjami pozarządowymi. Środowisko dla Rozwoju (15 marca 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony