Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
27.06.2022 27 czerwca 2022

Polska i dochody z aukcji EU ETS: 2,96 z 4,06 mld euro przeznaczono na działania niezgodne z celem dyrektywy

Mechanizm aukcyjny w ramach EU ETS nie przyczynił się do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach 2013-2020 – informuje Client Earth. Ma to mieć związek m.in. z finansowaniem działań, które nie wpisują się w cele dyrektywy ETS.

   Powrót       24 maja 2022       Management   
EU ETS

EU ETS (ang. European Union Emissions Trading System) został powołany na podstawie zapisów tzw. dyrektywy ETS jako system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej (EU). Celem systemu ETS jest redukcja emisji gazów cieplarnianych do atmosfery poprzez wykorzystanie mechanizmów rynkowych. System EU ETS funkcjonuje w Polsce od 2013 r. – wymogi dyrektywy ETS zostały wdrożone na mocy ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Polska nie spełnia wymogów dyrektywy ETS

W raporcie “Kreatywna księgowość. Jak Polska marnuje środki z EU ETS(1)” przygotowanego przez fundację Client Earth wskazano, że Polska – w ramach zobowiązań państw członkowskich EU – nie spełnia wymogu przeznaczenia co najmniej 50% wpływów pochodzących z aukcji w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 na cele klimatyczne i środowiskowe.

Jak przekazała fundacja Client Earth na podstawie zebranych przez siebie informacji, w sprawozdaniach dla Komisji Europejskiej w latach 2013-2020 Polska zadeklarowała przeznaczenie 4,06 mld euro na cele środowiskowe i klimatyczne, podczas gdy 2,96 mld euro miało trafić na rzecz działań niezgodnych z założeniami dyrektywy EU ETS:

Część środków uzyskanych ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 posłużyła do sfinansowania np. zwolnienia z akcyzy energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach OZE oraz należnego podatku VAT – poinformowali autorzy raportu fundacji Client Earth. – W latach 2013-2020 całkowita kwota przekazana na pokrycie zwolnienia z podatku akcyzowego wyniosła w sumie 231,55 mln euro, w przypadku zwolnienia z podatku VAT było to 372,85 mln euro. W ten sposób wpływy z EU ETS trafiły bezpośrednio do budżetu państwa. W konsekwencji dochody z ETS, zamiast finansować dodatkowe działania i nowe inwestycje proklimatyczne, służą zupełnie innym celom – stwierdzono.

Rekomendowane zmiany

Wśród głównych wniosków raportu wskazano, że Polska powinna wdrożyć projekt ustawy powołującej Fundusz Transformacji Energetyki. Do Funduszu powinno z kolei trafiać przynajmniej 70% dochodów z EU ETS – w dalszej kolejności byłyby one przeznaczane na wsparcie konkretnych działań na rzecz dekarbonizacji. Jak wskazano w raporcie Client Earth, cele, na które przeznaczane byłyby fundusze, powinny podlegać kontroli społecznej.

Jako kluczowe należy traktować działania systemowe, które umożliwią osiągnięcie trwałych efektów. Priorytetem powinno być ograniczenie przyczyn wzrostu cen energii, a nie minimalizowanie ich skutków, m.in. wsparcie inwestycji zmniejszających zapotrzebowanie na energię oraz rozwój energetyki odnawialnej, a nie dopłaty do rachunków za energię elektryczną lub gaz – podkreślono. Dodano przy tym, że pieniądze pochodzące z dochodów z EU ETS z założenia mają wspierać – a nie zastępować – działania inicjowane przez administrację rządową danego państwa.

W raporcie wskazano, że dochody z EU ETS powinny w pierwszej kolejności:

  • zasilić inwestycje w sieć przesyłową i dystrybucyjną (co umożliwi zwiększenie udziału OZE w krajowym miksie energetycznym i uniezależnienie się od importu paliw kopalnych);
  • wesprzeć inwestycje redukujące zapotrzebowanie na energię (tj. termomodernizację i lepszą efektywność energetyczną);
  • przyczynić się do dalszego rozwoju energetyki rozproszonej i magazynowania energii (co skutkowałoby m.in. obniżeniem rachunków za energię elektryczną);
  • umożliwić rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego (na rzecz poprawy jakości powietrza i ograniczenia wykorzystania paliw konwencjonalnych).
Magdalena Więckowska: Dziennikarz

Przypisy

1/ Pełna treść raportu dostępna pod linkiem:
https://www.clientearth.pl/media/wz5h00b5/20220518-kreatywna-ksi%C4%99gowo%C5%9B%C4%87-jak-polska-marnuje-%C5%9Brodki-z-eu-ets-raport-fundacji-clientearth.pdf

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

PE za redukcją emisji gazów cieplarnianych o 55% do 2030 r. przy ochronie miejsc pracy (23 czerwca 2022)Cele Zrównoważonego Rozwoju. Raport podsumowuje postępy ostatnich pięciu lat (20 czerwca 2022)Program priorytetowy „Mój Prąd” ze wsparciem z Funduszy Europejskich (30 maja 2022)Lotnictwo, elektrownie i koksownie. Emisje w systemie EU ETS rosną (20 maja 2022)Termiczne przekształcania odpadów w Polsce. Dane z BDO (20 maja 2022)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony