Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Analizy ryzyka dla ustanowienia stref ochronnych ujęć wód firmy Arcadis

Sposób na skuteczne zarządzanie siecią wod-kan

a+a-    Powrót       13 lipca 2016       Woda   

O strategii, która pozwala miastom efektywnie i oszczędnie zarządzać siecią wodociągowo-kanalizacyjną oraz optymalnie planować inwestycje mówi Brice Gatignol, członek zarządu Saur Polska, dyrektor usług inżynierskich.

Brice Gatignol
członek zarządu Saur Polska, dyrektor usług inżynierskich.

Teraz Środowisko: Strategia zarządzania siecią wod-kan stworzona przez firmę Saur opiera się na Centrach Działań Operacyjnych (CDOP). Czym są takie centra?

Brice Gatignol: Centra Działań Operacyjnych to nowoczesne narzędzie do zarządzania siecią i obiektami wodno-kanalizacyjnymi. Pozwalają one na integrację wielu systemów, gromadzenie danych w jednym miejscu, a przez to ich lepsze wykorzystanie. Informatyzacja wodociągów jest naturalna w dobie cyfryzacji, idzie z duchem czasu. Opiera się na podstawowych rozwiązaniach informatycznych, takich jak GIS, SCADA, CRM, Modele Hydrauliczne oraz Mobilny System Zarządzania Pracami. Poza informatyzacją, CDOP stanowi komponent organizacyjny spółki pozwalający na integrację tych rozwiązań w codziennej eksploatacji. Jest to ważny element przynoszący spółkom wodociągowym szereg korzyści.

TŚ: Jakie to korzyści?

BG: CDOP pomaga operatorom ustalić priorytety w zakresie interwencji, optymalizować harmonogramy prac brygad, dokumentować i analizować awarie oraz podejmować właściwe decyzje w zakresie planowania inwestycji.

Dobrym przykładem efektywności CDOP w procesie eksploatacyjnym jest zarządzanie stratami wody. Moduł odpowiedzialny za monitoring sieci w sposób ciągły pozwala analizować przepływy nocne. Na ich podstawie ustalane są priorytety w zakresie poszukiwania wycieków. Wszystkie prace są planowane i wprowadzane do modułu zarządzania pracami. Następnie wyznaczone brygady otrzymują na urządzenia mobilne powiadomienie o zaplanowanej pracy wraz z najważniejszymi informacjami, takimi jak wielkość przepływu, mapa sytuacyjna oraz dane dotyczące historycznych awarii. Raportowanie poszczególnych interwencji wykonywane jest przez pracowników przy użyciu aplikacji mobilnej w terenie, skąd dane automatycznie trafiają do centralnej bazy danych. Dzięki takiemu rozwiązaniu planiści CDOP są w stanie na bieżąco kontrolować stopień zaawansowania poszczególnych prac realizowanych w terenie.

Wszystkie awarie oraz interwencje zostają w krótkim czasie udokumentowane i zlokalizowane na mapie w systemie GIS. Dla każdego sektora sieci wodociągowej obliczany jest w sposób automatyczny wskaźnik awaryjności. Najbardziej krytyczne sektory są analizowane za pomocą modelu matematycznego, który pozwala precyzyjnie określić warunki hydrauliczne i zidentyfikować potencjalne przyczyny awaryjności, np. zbyt wysokie ciśnienie. W ten sposób model hydrauliczny wspomaga podejmowanie decyzji z zakresu planowania inwestycji.

TŚ: Czy każde miasto może pozwolić sobie na takie rozwiązanie?

BG: Z założenia centra obsługują rozległe sieci, bo wtedy budowa systemu CDOP jest bardziej opłacalna. Rozwiązania takie dotyczą więc miast powyżej 100-200 tys. mieszkańców. Jednak systemy takie z powodzeniem mogą być stosowane dla związków gmin, które można zarządzać w jednym centrum. Związki gmin charakteryzują się dość rozległymi sieciami zarówno wodociągowymi oraz kanalizacyjnymi, oraz rozproszonymi odbiorcami usług. Czynniki te sprawiają, że koszty eksploatacji takiego systemu są dość wysokie. Taki model usług wykorzystywany jest przez Saur we Francji, gdzie jesteśmy operatorem dla wielu gmin i związków gmin, co powoduje efekt skali. Każde Centrum Działań Operacyjnych obsługuje około 30 0000 km sieci wod-kan oraz ponad 1000 obiektów.

Rynek wodno-kanalizacyjny w Polsce ma jednak inną charakterystykę, nie jest tak skonsolidowany. Samorządy są zainteresowane optymalizacją w zarządzaniu i widzimy duże zainteresowanie elementami składowymi naszych centrów np.: samym monitoringiem, modelowaniem hydraulicznym czy zarządzaniem ciśnieniem w systemie wodociągowym w celu ograniczania strat wody. Obniżanie strat wody ma duże uzasadnienie ekonomiczne w obszarach gdzie koszt produkcji wody jest wyższy, np. na Śląsku. Coraz częściej spotykamy się z projektami wdrożenia zintegrowanego systemu obejmującego takie elementy, jak GIS oraz model hydrauliczny. Wdrożenie całego systemu zarządzania to proces stopniowy. Należy do niego podchodzić bardzo ostrożnie, poprzedzając go studium przedwdrożeniowym aby zidentyfikować najważniejsze obszary optymalizacji. Bazuje się wówczas m.in. na wskaźnikach eksploatacji (straty wody, infiltracja, zużycie energii, czas naprawy awarii, wydajność brygady i wiele innych). Po takiej analizie Spółka może wdrożyć najistotniejsze elementy CDOP. Jedno z pierwszych takich centrów w pełnej skali powstało w Gdańsku (spółka Saur Neptun Gdańsk).

TŚ: Dlaczego samym samorządom miałoby zależeć na wprowadzeniu tak kosztownego rozwiązania?

BG: Korzyści CDOP nie ograniczają się jedynie do samego operatora. Samorządy, które prowadzą usługi wod-kan czy to przez spółkę komunalną czy prywatnego operatora, potrzebują pełnej wiedzy o jakości prowadzonych usług, o kosztach prowadzenia usługi, rzetelnych planów inwestycyjnych oraz wizji polityki taryfowej.

Olbrzymią zaletą jest transparentność – system ten umożliwia stały wgląd on-line do kluczowych danych świadczących o działalności operacyjnej. Możliwe też jest automatyczne generowanie raportów, podsumowujące podstawowe elementy działalności spółki wodociągowej.

Samorządy mają większą wiedzę o systemie, znają jego mocne i słabe strony. Wszystko to pomaga skierować inwestycje tam, gdzie jest to faktycznie potrzebne.

Innym przykładem jest wykorzystywanie danych z CDOP dla instytucji zewnętrznych, jak na przykład udostępnianie wyników i stanu technicznego bazy danych hydrantów GIS do Straży Pożarnej.

TŚ: Ile trwa pełne wdrożenie takiego systemu?

BG: Wdrożenie Centrów Działań Operacyjnych w Saur we Francji rozpoczęto 15 lat temu. Pierwszą pełną wersję takiego Centrum osiągnięto po 5 latach prac. Praca nad systemem to jednak ciągły proces, jego funkcjonowanie powinno być ulepszane cały czas. Rozwiązania IT zmieniają się szybko i dają coraz więcej możliwości integracji wielu istniejących systemów/danych.

Z daleka wdrożenie takiego systemu może wyglądać prosto, jak łączenie poszczególnych klocków. Część technologii IT jest dość szeroko dostępna na rynku, a poszczególne składniki opisywane w przedmiotach zamówienia niemalże jak roboty budowlane. Często zapomina się jednak, że sama definicja funkcjonalności systemu, parametryzacji jego elementów, uzupełnienia istniejących baz danych, wymagają zaangażowania zasobów spółki i dużego doświadczenia. Wdrożenia wymagają także szkolenia oraz zmian organizacyjnych wewnątrz spółki, żeby nowy system mógł być optymalnie wykorzystany. Za przykład niech posłuży proces eksploatacyjny, który został wdrożony przez Saur w jednym z miast, dla którego zidentyfikowano około 1500 czynności, a dla każdej czynności nadano kompetencje, reguły wskazujące na uprawnienia pracowników, czynności BHP itd. Coraz częściej mamy do czynienia z technologiami SaaS, czyli webowymi aplikacjami, dzięki którym dostęp do CDOP jako usługi jest możliwy, a czas wdrożenia oraz inwestycje dla poszczególnych spółek coraz łatwiejsze.

Marta Wierzbowska-Kujda: Redaktor naczelny, specjalista ds. ochrony środowiska Eco-MiastoTekst powstał we współpracy z projektem Eco-Miasto, którego celem jest rozpowszechnianie i wdrażanie wśród polskich gmin dobrych praktyk zrównoważonego rozwoju. Projekt organizowany jest przez Ambasadę Francji w Polsce.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

University of Nevada z USA partnerem polskiej spółki wodociągowej i placówki naukowej (24 maja 2019)Co łączy wodociągi w Polsce i Dubaju? Technologia smart (23 maja 2019)RIO: Gmina może prowadzić działalność w zakresie wod-kan za pomocą urzędu (16 maja 2019)Obligatoryjna produkcja energii z osadów ściekowych? Wod-kan jest na to gotowy (15 maja 2019)Dodatkowe 60 mln zł na projekty gospodarki wodno-kanalizacyjnej dla Małopolski (14 maja 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony