Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Specjalista ds. ochrony środowiska PNBU

Kontrowersje wokół zmiany granic Świętokrzyskiego Parku Narodowego

a+a-    Powrót       26 czerwca 2019       Planowanie przestrzenne   

Organizacje społeczne obawiają się, że planowana zmiana granic Świętokrzyskiego Parku Narodowego(1) utrudni ochronę przyrody na Świętym Krzyżu. Według resortu środowiska nie ma obawy, że po wprowadzeniu nowej regulacji nastąpią niekorzystne zmiany środowiskowe.

MŚ: konieczność aktualizacji przebiegu granic parku

Ministerstwo Środowiska przygotowało projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Świętokrzyskiego Parku Narodowego (ŚPN)(2). Określa on granice parku i jego otuliny. Jak poinformował we wtorek PAP Wydział Komunikacji Medialnej resortu środowiska, zmiana granic ŚPN wynika z konieczności aktualizacji ich przebiegu.

Wskazano, że poprzednie rozporządzenie z 1996 r. nie uwzględnia kolejnych zmiany struktury własności gruntów w granicach parku, wynikających z prowadzonych wykupów gruntów obcych. Zmieniły się też przepisy, na których mocy parki narodowe uzyskały prawo użytkowania wieczystego nieruchomości będących dotąd w ich trwałym zarządzie. Nowe rozporządzenie ma uporządkować stan prawny dzięki aktualizacji danych ewidencyjnych nieruchomości w ŚPN i w jego otulinie.

Korekta granic parku ma dotyczyć m.in. wyłączenia z jego obszaru nieruchomości, które "bezpowrotnie utraciły wartości przyrodnicze" (są na nich m.in. zabudowania i ciągi komunikacyjne). Chodzi o działki na szycie Świętego Krzyża (Łyśca) – drugiego co do wysokości wzniesienia Gór Świętokrzyskich – z m.in. bazyliką i z zabudowaniami klasztornymi.

Tutejszym sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego opiekują się Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej. Zakonnicy od dawna zabiegają o prawo do odzyskania części zabudowań klasztornych – m.in. tzw. szpitalika i budynku, gdzie działa Muzeum Przyrodnicze ŚPN. Według lokalnych mediów, zmiana granic parku spowoduje, że ŚPN straci prawo do użytkowania wieczystego tych terenów, a oblaci będą mogli starać się o ich wykupienie.

ŚPN planuje wybudować u podnóża Świętego Krzyża – w Nowej Słupi – swoje Centrum Edukacji Przyrodniczej, które zastąpi obecne muzeum. Z kolei zakon odzyskane budynki chciałby przeznaczyć m.in. na bibliotekę, skryptorium, a także urządzić w niech miejsca noclegowe dla pielgrzymów i turystów.

Internetowa petycja przeciwko zmianom

Plany wyłączenia z granic ŚPN terenów na Świętym Krzyżu od kilku tygodni krytykują różne środowiska. Internetową petycję w tej sprawie podpisało ponad 2,8 tys. osób, a uchwałę z tym związaną przyjął świętokrzyski KOD.

We wtorek w Kielcach podczas briefingu prasowego stanowisko krytykujące pomysł zmniejszania parku zaprezentowali przedstawiciele Lewicy Razem, Stowarzyszenia Wspólna Polska (złożone z b. działaczy Wiosny) i Obywateli RP. W liście zaapelowano, aby powstrzymać "niegodziwy proceder" zmiany granic parku, a w konsekwencji – jak podano – przekazania tych terenów Kościołowi czy "komukolwiek innemu". Inicjatorzy listu obawiają się, że ewentualne przyszłe inwestycje na tym terenie i zwiększony ruch pielgrzymów mogą zagrozić przyrodzie.

Sejmik Województwa Świętokrzyskiego przyjął uchwałę w sprawie zmiany granic

W maju uchwałę w sprawie uzgodnienia zmiany granic ŚPN przyjął Sejmik Województwa Świętokrzyskiego. Jego przewodniczący Andrzej Pruś powiedział we wtorek dziennikarzom, że był to element konsultacji nowego rozporządzenia resortu środowiska z samorządami. - Z treści tej uchwały, jej uzasadnienia i załączników wynika jednoznacznie, w jakich częściach park zwiększa swoje terytorium, a jakie części są z niego wyłączane – wyjaśniał.

Dodał, że utwardzone otoczenie budynków na Świętym Krzyżu i same budynki, jako tereny zagospodarowane, nie były dotąd wprost chronione przez przyrodników – stąd konieczność uporządkowania granic parku. Jak mówił, oprócz wyłączenia z ŚPN ok. 5 ha gruntów na Świętym Krzyżu, w granice parku będą włączone inne tereny, także nowe tereny w jego otulinie.

Pruś zaznaczył, że przedsięwzięcie jest także uporządkowaniem stanu prawnego wynikającego z zaszłości historycznych, bo teren ten kiedyś należał do Kościoła.

- Jeżeli do tej pory przez kilkaset lat obecność zakonu na Świętym Krzyżu nie zdegradowała tamtejszej przyrody, to nie sądzę, by teraz, po jakichkolwiek zmianach, nawet terytorialnych, do tego doszło – ocenił.

Ocena skutków regulacji

Resort środowiska wskazał, że dla projektu zmiany granic ŚPN została opracowana ocena skutków regulacji – nie wykazała ona powstania niekorzystnych zmian środowiskowych dla chronionej przyrody parku po wejściu w życie rozporządzenia. Podobnie nie wykazano negatywnego wpływu na funkcjonowanie samego ŚPN.

- Nie jest prawdą, że klasztor na Świętym Krzyżu znajduje się w strefie ochrony ścisłej. Nie wynika to także z projektu planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego. W projekcie tego dokumentu wyraźnie zapisano, że zabudowania klasztorne znajdują się w strefie ochrony krajobrazowej. Pewne nieporozumienie może wynikać z faktu, że w pobliżu zabudowań klasztoru jest zlokalizowany obszar ochrony ścisłej o nazwie "Łysica – Święty Krzyż", jednak nie obejmuje on zabudowań klasztoru – podkreślił resort.

Zaznaczono też, że zmiana granic ŚPN nie wpłynie na zwiększenie ruchu turystycznego na jego terenie, "bowiem zostaną zachowane dotychczasowe zasady udostępnienia obszaru Parku, określane w innych przepisach" takich jak np. plan ochrony, zadania ochronne, regulamin udostępnienia parku.

Dodano, że zgodnie z prawem, nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa wyłączane z granic parku narodowego są przekazywane do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którym administruje właściwy miejscowo starosta. Do tego organu będą należały również wszelkie decyzje dotyczące przeznaczenia i zagospodarowania nieruchomości wyłączonych z granic parku. (PAP)

Przypisy

1/ Świętokrzyski Park Narodowy powstał w 1950 r., a w 1996 r. powiększono go o część Pasma Klonowskiego i kompleks Zapusty. Obecnie teren parku zajmuje obszar 7,6 tys. ha, a jego otulina – ponad 20 tys. ha. W skład parku wchodzą: Pasmo Łysogórskie z najwyższymi wzniesieniami w Górach Świętokrzyskich – Łysicą (612 m n.p.m.) i Łysą Górą (595 m n.p.m.), część Pasma Klonowskiego z górami: Psarską (415 m n.p.m.), Miejską (426 m n.p.m.) i Bukową (484 m n.p.m.), część Pasma Pokrzywiańskiego z Chełmową Górą (351 m n.p.m.) oraz część Doliny Wilkowskiej i Dębniańskiej.2/ Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Świętokrzyskiego Parku Narodowego
https://bip.kprm.gov.pl/kpr/form/rejestr3373137946,dok.html?czas=1556262000

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Wigierski i Magurski Park Narodowy z nowymi dyrektorami (20 września 2019)Trzy parki narodowe otrzymają dotacje z NFOŚiGW na wzmocnienie ochrony przed antropopresją i szkodnictwem (05 lipca 2019)Spór o projekty aneksów do planów urządzenia lasu dla trzech nadleśnictw w Puszczy Białowieskiej (28 maja 2019)Chorzów: 2,5 mln zł na stawy w Parku Śląskim i Różance (29 kwietnia 2019)Czy będzie kolejna wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej? (26 kwietnia 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony