Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
02.10.2022 02 października 2022

Mikroplastik zakazany, ale z licznymi wyjątkami. Propozycja nowych przepisów

Komisja Europejska opublikowała projekt zakazu stosowania mikrodrobin plastiku, czyli cząstek mniejszych niż 5 mm i zawierających w swoim składzie plastik. Przewiduje się jednak liczne wyjątki.

   Powrót       02 września 2022       Odpady   
Mikroplastik zakazany, ale z licznymi wyjątkami. Propozycja nowych przepisów

30 sierpnia 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt przepisów dotyczących mikrodrobin plastiku. Propozycja ta składa się z dwóch tekstów: poprawka do rozporządzenia w sprawie rejestracji, oceny, autoryzacji i ograniczeń mających zastosowanie do substancji chemicznych (REACH) oraz rzeczywisty wykaz tych przepisów, który zostanie włączony do załącznika XVII do rozporządzenia REACH. Treść proponowanych tekstów dostępna jest na stronie KE(1).

W projekcie opisano, które mikrodrobiny plastiku (rozmiar, skład) zostaną zakazane, a także zaproponowano trzy rodzaje zwolnień.

Ogólny zakaz

Komisja chce zakazać wprowadzania do obrotu „cząstek syntetycznego polimeru”. Zakaz ten dotyczy cząstek „jako takich (…) lub w mieszaninie o stężeniu równym lub większym niż 0,01% wagowo [mieszaniny]”. Po drugie zaproponowano rozwiązania, które mają wyeliminować cząstki plastiku będące składnikiem na przykład kremów złuszczających.

W swojej propozycji KE zwraca uwagę na cząstki zawierające co najmniej 1% tworzywa sztucznego (wagowo), w tym cząstki złożone z innego materiału i pokryte folią z tworzywa sztucznego. Pod względem wielkości projekt dotyczy cząstek, których wszystkie wymiary są mniejsze niż 5 mm lub których długość jest mniejsza niż 1,5 cm (w przypadku cząstek „wydłużonych”, których długość jest co najmniej trzykrotnie większa od średnicy). Wreszcie zakaz ten dotyczy wszystkich polimerów syntetycznych, z rzadkimi wyjątkami. Wśród tych wyjątków są tworzywa sztuczne, których rozkład można wykazać metodami wymienionymi w projekcie tekstu. Konieczne będzie np. wykazanie w laboratorium ich zdolności do degradacji w co najmniej trzech z tych sześciu przedziałów: glebie, wodzie słodkiej, wodzie morskiej, osadach rzecznych, osadach morskich oraz na granicy między wodą morską i osadami morskimi.

Mikroplastik

Mikroplastiki to tworzywa sztuczne o rozmiarze mniejszym niż 5 mm. Są prawie niemożliwe do usunięcia po uwolnieniu do środowiska, co ma niszczący wpływ na przyrodę i zdrowie ludzi. Każdego roku ok. 42 000 ton mikrodrobin plastiku trafia do środowiska podczas stosowania zawierających je produktów.

Celowo dodawane mikrodrobiny plastiku są najłatwiejszym do uniknięcia źródłem zanieczyszczenia mikroplastikami.

Według szacunków organizacji pozarządowych, każdy dodatkowy rok bez ograniczeń dotyczących mikrodrobin plastiku może przynieść poziom zanieczyszczenia równy 1,6 miliardowi plastikowych butelek uwolnionych do środowiska.

Czytaj: Niewidzialny wróg w powietrzu. W ciągu roku do ludzkiego organizmu trafia nawet 121 tys. mikrodrobin plastiku

Tekst przewiduje trzy rodzaje wyjątków od zakazu

Pierwsze odstępstwo dotyczy mikroplastiku wykorzystywanego w obiektach przemysłowych takich jak granulki używane przez przetwórców tworzyw sztucznych), a także niektórych leków, nawozów, dodatków do żywności i diagnostyki in vitro.

Druga kategoria wyjątków dotyczy mikrodrobin plastiku „zamkniętych (…) w celu uniknięcia uwolnienia do środowiska” oraz tych, których właściwości fizyczne zmieniają się podczas ich użytkowania. Wyjątkiem mają być objęte także mikroplastiki trwale osadzone w stałej matrycy. Sprzedawcy niektórych z tych produktów będą musieli poinformować użytkownika o ich prawidłowym użytkowaniu i usuwaniu odpadów. Niektóre z nich będą musiały być również oznaczone jako „produkt zawierający mikrodrobiny plastiku”.

Wreszcie trzecia seria wyjątków zezwala na tymczasowe stosowanie cząstek plastiku w dziesięciu kategoriach produktów. Należą do nich: produkty spłukiwane (odstępstwo będzie obowiązywać do czterech lat po wejściu w życie tekstu); produkty do makijażu, w tym szminki i lakiery do paznokci (do dwunastu lat); detergenty (pięć lat); wyroby medyczne (sześć lat); boiska sportowe syntetyczne (sześć lat); lub produkty fitosanitarne (osiem lat) oraz produkty rolne i ogrodnicze (sześć lat).

Długie okresy przejściowe i brak solidnych wymagań sprawozdawczych

- Komisja opublikowała projekt wniosku o ograniczenie celowego dodawania mikrodrobin plastiku – ostatecznie spełniając zobowiązanie z 2017 r. – przypominają ClientEarth i Europejskie Biuro Ochrony Środowiska (z ang. EEB), które śledziły proces prowadzący do powstania obecnej propozycji.

- Z ulgą widzimy, że projekt zobowiązuje do ograniczenia największego źródła mikrodrobin plastiku – tych używanych na boiskach sportowych. Nanoplastiki – najmniejszy rodzaj tworzyw sztucznych – również zostaną uregulowane – komentują organizacje.

Zauważają jednak, że okresy przejściowe dla firm na dostosowanie się do nowego prawa wynoszą w niektórych przypadkach aż do 12 lat. - To nie do przyjęcia – uważają ClientEarth i EEB. Ponadto w ich opinii wymagania sprawozdawcze dla firm dostarczających mikrodrobiny plastiku do zakładów przemysłowych powinny być „solidne jak skała”, co jednak „nie ma miejsca w projekcie”.

- Ważne jest, aby ten projekt stał się najmocniejszym możliwym prawem, jeśli mamy powstrzymać zanieczyszczenie mikroplastikami. Teraz to państwa członkowskie muszą wziąć na siebie tę odpowiedzialność – przekonują zielone organizacje.

Projekt wniosku będzie przedmiotem debaty w Komitecie ds. REACH w dniu 23 września br.

Artykuł powstał na podstawie tekstu autorstwa Philippe Collet pt. Microplastiques: la Commission dévoile son projet d'interdiction opublikowanego na portalu Actu Environnement(2) oraz komunikatu ClientEarth i Europejskiego Biuro Ochrony Środowiska(3).

Dominika Adamska: Sekretarz redakcji, geograf

Przypisy

1/ Treść projektu dostępna jest na stronie Komisji Europejskiej
http://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/screen/documents/083921/1/consult?lang=en
2/ Microplastiques: la Commission dévoile son projet d'interdiction. Oryginalna publikacja dostępna jest w jęz. francuskim
https://www.actu-environnement.com/ae/news/microplastiques-commission-projet-interdiction-40234.php4
3/ Green groups welcome microplastics restriction but warn of shortcomings
https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/green-groups-welcome-microplastics-restriction-but-warn-of-shortcomings/

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

11 państw wezwanych do wdrożenia dyrektywy ws. plastikowych jednorazowych produktów (30 września 2022)Inicjatywa #EndPlasticPollution, czyli jak przerwać zanieczyszczanie świata plastikiem (27 września 2022)Wiceprezes PAN: Stan większości rzek w Polsce jest zły (22 sierpnia 2022)Naukowcy wykryli mikroplastik w organizmach małych ssaków (07 lipca 2022)Mikroplastik przyczynia się do rozprzestrzeniania się pasożytów (28 kwietnia 2022)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony