Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
16.10.2021 16 października 2021

WHO rekomenduje bardziej restrykcyjne normy jakości powietrza

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podniosła poprzeczkę w kwestii poprawy jakości powietrza. Po 15 latach od ostatniej aktualizacji globalnych wytycznych dotyczących jakości powietrza, WHO opublikowało nowe, bardziej restrykcyjne normy.

   Powrót       23 września 2021       Powietrze i klimat   

O tym, że nadmierne zanieczyszczenie powietrza stanowi zagrożenie dla zdrowia człowieka, wiemy nie od dziś. Potwierdzają to liczne badania naukowców i raporty organizacji prośrodowiskowych czy organizacji powiązanych z sektorem zdrowia. Potwierdza to także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), której eksperci przeanalizowali ponad 500 artykułów naukowych opisujących wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie i życie człowieka. Wynikiem prac są opublikowane przez WHO nowe globalne wytyczne(1) dotyczące jakości powietrza (ang. Global Air Quality Guidelines, AQG). To pierwsza taka aktualizacja od 15 lat. - W porównaniu do sytuacji sprzed 15 lat, kiedy opublikowano poprzednią edycję tych wytycznych, obecnie istnieje znacznie więcej dowodów naukowych pokazujących, w jaki sposób zanieczyszczenie powietrza wpływa na różne aspekty zdrowia w jeszcze niższych stężeniach niż wcześniej sądzono – czytamy w komunikacie WHO.

Prace nad przygotowaniem aktualizacji wytycznych rozpoczęto jeszcze w 2016 r.

Co rekomenduje WHO?

WHO wskazuje, że ze względu na znaczny wzrost niepodważalnych dowodów naukowych, pokazujących, w jaki sposób zanieczyszczenie powietrza wpływa na różne aspekty zdrowia i życia, rekomendowane są bardziej restrykcyjne niż dotychczas przepisy w sprawie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń powietrza. Nowe wytyczne określają dopuszczalne poziomy dla 6 substancji zanieczyszczających, tj. pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5, dwutlenku azotu (NO2), dwutlenku siarki (SO2), ozonu (O3) oraz tlenku węgla (CO). Szczegółowe rekomendacje WHO w tabeli obok.

Dopuszczalne poziomy pyłu zawieszonego PM2,5, uznawanego za najbardziej szkodliwe dla zdrowia zanieczyszczenie, zaostrzone zostały dwukrotnie - zgodnie z nowymi wytycznymi, maksymalna norma w ciągu roku nie powinna przekraczać 5 µg/m³ (dotąd 10 µg/m³). Dopuszczalne stężenie dobowe PM2,5 nie powinno natomiast przekraczać 15 µg/m³ (dotąd 25 µg/m³). W przypadku NO2 –rekomendowane poziomy zaostrzono czterokrotnie (zalecana roczna norma nie powinna przekraczać 10 µg/m³ - dotąd 40 µg/m³). Dla NO2 ustalono ponadto normę dobową – 25 µg/m³. Warto przypomnieć, że w lutym br. Komisja Europejska w komunikacie o prowadzonych postępowaniach o uchybienie zobowiązań państw członkowskich UE wskazywała, że roczne wartości dopuszczalne NO2 zostały w Polsce przekroczone w czterech aglomeracjach (warszawskiej, krakowskiej, wrocławskiej i górnośląskiej), a środki wprowadzone w celu wyeliminowania przekroczeń NO2 nie są wystarczające.

Co na ten temat sądzą eksperci?

- Nowe rekomendacje opublikowane przez WHO dobitnie podkreślają to, co od dawna mówią naukowcy – zanieczyszczenia powietrza szkodzą nam dużo bardziej, niż sądzimy. To dlatego WHO zaleca zmniejszenie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń nawet czterokrotnie. Pilnej poprawy jakości powietrza potrzebujemy szczególnie w Polsce, gdzie stężenia poszczególnych zanieczyszczeń biją europejskie, a chwilami nawet światowe rekordy. Nasze dzieci chorują, osoby starsze cierpią na zaostrzenia wielu schorzeń, mamy gorszą odporność, służba zdrowia ponosi ogromne koszty leczenia, a dziesiątki tysięcy osób każdego roku umiera przedwcześnie w wyniku wdychania szkodliwych substancji. A przecież mamy rozwiązania, by to zmienić – mówi Weronika Michalak, dyrektorka HEAL Polska, cytowana w komunikacie prasowym.

Czytaj też: [WYWIAD] O smogu z medycznego punktu widzenia, czyli dlaczego rak płuc zabija Polaków

Polski Alarm Smogowy (PAS) wskazuje natomiast, że nowe rekomendacje „będą miały fundamentalny wpływ na nasze życie”. – Zmieni się sposób, w jaki będziemy ogrzewać nasze domy, i czym poruszamy się po miastach. Te standardy oznaczają konieczność podjęcia bardziej zdecydowanych działań ograniczających zanieczyszczenie powietrza tj. ustanawianie stref czystego transportu w miastach, czy zdecydowanie większe ograniczenie emisji ze spalania węgla i drewna w domach – komentuje PAS w komunikacie prasowym.

UE dostosuje przepisy do rekomendacji WHO? 

Jaka jest rola wytycznych WHO?

Wytyczne te nie stanowią prawnie wiążących norm. Kierowane są jednak do światowych decydentów, jako oparte na dowodach narzędzie odniesienia, które pomóc ma w ustalaniu prawnie wiążących norm i celów w zakresie zarządzania jakością powietrza. - Mogą być również wykorzystywane jako narzędzie rzecznictwa w celu ochrony zdrowia publicznego przed zanieczyszczeniem powietrza, na przykład przez społeczeństwo obywatelskie i grupy akademickie – wskazuje Światowa Organizacja Zdrowia.

W maju br. Komisja Europejska przyjęła plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby, który to stanowi jeden z elementów Europejskiego Zielonego Ładu. Plan ten zakłada m.in. lepsze dostosowanie norm jakości powietrza do najnowszych zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.

Apel do światowych decydentów

WHO podaje, że w 2019 r. ponad 90 proc. światowej populacji zamieszkiwało obszary, na których odnotowywane stężenia pyłu zawieszonego PM2,5 przekraczały wyznaczone przez Organizację dopuszczalne poziomy. Zgodnie natomiast z analizą WHO, blisko 80 proc. zgonów związanych z zanieczyszczeniem pyłem zawieszonym PM2,5 na całym świecie można by uniknąć, gdyby obecny poziom zanieczyszczenia powietrza został zredukowany do poziomu proponowanego w zaktualizowanych wytycznych.

Polskie miasta znajdują się w europejskiej czołówce miast z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Potwierdza to ranking Barcelona Institute for Global Health, w którym analizie poddano wpływ jakości powietrza na wskaźnik śmiertelności. Więcej tutaj.

W związku z publikacją nowych wytycznych dyrektor generalny WHO dr Tedros Adhanom Ghebreyesus zaapelował do przywódców państw o jak najszybsze wdrożenie rekomendowanych norm do przepisów krajowych. - Nowe wytyczne WHO dotyczące jakości powietrza są opartym na dowodach i praktycznym narzędziem do poprawy jakości powietrza, od którego zależy całe życie. Wzywam wszystkie kraje i wszystkich walczących o ochronę naszego środowiska, aby wykorzystali je do zmniejszenia cierpienia i ratowania życia – apeluje.

Joanna Spiller: Dziennikarz, inżynier środowiska Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.

Przypisy

1/ Pełna treść dokumentu dostępna tutaj:
https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Samorządy woj. śląskiego ujednoliciły zasady wdrażania uchwały antysmogowej (14 października 2021)Jest nowy projekt zmian w mazowieckiej uchwale antysmogowej (12 października 2021)Sprawozdanie KE: należy zrobić więcej, aby przeciwdziałać zanieczyszczeniu wody azotanami (12 października 2021)Konferencja pt. Czyste powietrze kluczowym elementem PEP 2040 już za dwa tygodnie (06 października 2021)Krosno: Zmodernizowana i rozbudowana instalacja będzie przetwarzać odpady z 28 podkarpackich gmin (06 października 2021)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony