Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
25.06.2024 25 czerwca 2024

IEO przedstawia Mapę drogową dla rynku magazynowania ciepła

Technologia magazynowania energii cieplnej (TES) jest kluczowa dla transformacji energetycznej Polski. Magazynowanie energii cieplnej stanowi istotny element równoważenia dostaw energii ze źródeł odnawialnych, przy zmiennym zapotrzebowaniu.

   Powrót       16 maja 2024       Energia       Artykuł promocyjny   

W dniu 14 maja br. w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej odbyła się Konferencja pt. „Magazynowanie Ciepła w Polsce” podczas, której  Grzegorz Wiśniewski i Mariusz Twardawa z Instytutu Energetyki Odnawialnej (IEO) przedstawili kluczowe wnioski z  raportu zatytułowanego „Mapa drogowa dla rynku magazynów ciepła”. Raport powstaje we współpracy z  PIME oraz w partnerstwie z instytucjami publicznymi i organizacjami samorządu gospodarczego.

Odbyła się również debata ekspercka nt. „Roli magazynów ciepła w transformacji energetycznej.” Dyskusję moderował Krzysztof Kochanowski (PIME), w gronie panelistów zasiedli: Bogusław Regulski (IGCP), Aneta Więcka (NCBR), Janusz Starościk (SPiUG), Konrad Purchała (PSE), Grzegorz Tobolczyk (MKiŚ), Tomasz Szatkowski (PEC w Końskich) oraz Grzegorz Wałdoch (Enspirion).

Rosnący potencjał magazynów

W Polsce, gdzie ciepłownictwo tradycyjnie opiera przede wszystkim na paliwach kopalnych, przyjęcie technologii termicznego magazynowania energii mogłoby znacząco zwiększyć efektywność wykorzystania energii odnawialnej. Autorzy raportu szczególną uwagę zwrócili integrację sektorów elektrycznego i ciepłowniczego z wykorzystaniem magazynowania energii w TES, które mogą pomóc w zarządzaniu nieciągłym charakterem energii odnawialnej – szczególnie w kontekście rosnącej ostatnio liczby nierynkowych redysponowań produkcji OZE. Integracja ta ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia ambitnych celów Europejskiego Zielonego Ładu w zakresie redukcji emisji CO2 oraz modernizacji sektora ciepłowniczego w obliczu rosnących cen energii. IEO wzywa do zwrócenia większej uwagi na łączenie sektorów i strategiczne wdrażanie TES w celu zapewnienia niezawodnej i zrównoważonej przyszłości energetycznej. Opracowana mapa drogowa jest nie tylko planem dla Polski, ale także wyznacza punkt odniesienia dla globalnych strategii integracji energii odnawialnej.

Dla kogo jaki magazyn?

Mariusz Twardawa omówił dostępne technologie magazynowania ciepła. Wskazał iż magazyny ciepła stanowią obecnie rozwiązanie lub alternatywę dla droższych rozwiązań zarówno dla prosumentów, których liczna rok do roku rośnie. Dostępne i rowijane obecnie na rynku akumulatory ciepła dla prosumentów wraz z systemami zarządzania energią w budynku pozwalają na coraz lepsze wykorzystanie generowanej z instalacji prosumenckich energii z nastawieniem na autokonsumpcję.

- Bezspornie magazynowanie ciepła jest niezwykle istatne również w przemyśle, a przede wszystkim w przedsiębiorstwach ciepłowniczych. Szczególnie wielkoskalowe magazyny sezonowe w ciepłownictwie mogą stać się remedium na zjawisko curttailmentu, jednocześnie wykorzystując technologię P2H w dekarbonizacji tego sektora - argumentował.

Głos ekspertów

Konrad Purchała, przedstawiciel Polskich Sieci Elektroenergetycznych wskazał, że ciepłownictwo jako  sektor, który jest w stanie zagospodarować nadwyżki energii elektrycznej ma ogromny potencjał w systemie elektroenergetycznym.

- Źródła odnawialne już dziś stanowią ¼ energii zużywanej przez odbiorców, natomiast jeśli chodzi o moce przyłączane do systemu to stanowią one zdecydowaną większość nowych mocy.Podaż energii jest dostosowywana do potrzeb odbiorców, lecz jest ona coraz bardziej sterowana przez warunki pogodowe i te zjawisko będzie się nasilać wraz ze wzrostem mocy źródeł OZE. Możliwość zagospodarowywania traconych nadwyżek mocy z OZE mogłaby być odpowiednio umieszczana w cieple - dodał Konrad Purchała.

Z kolei Bogusław Regulski był pozytywnie zaskoczony wysokim zainteresowaniem magazynami ciepła ze strony Przedsiębiorstw Ciepłowniczych. Określił magazyny ciepła za niezbędne do transformacji ciepłownictwa m.in. przez elektryfikację. Zadał również pytanie, w aspekcie wykorzystania „zielonej” energii elektrycznej w celach ciepłowniczych: „czy zielony prąd jest zielonym ciepłem?”. To pytanie, które wymaga jasnej odpowiedzi.

Grzegorz Wałdoch mówił o wadze zarządzania mocą odnosząc się do potrzeb ciepłownictwa.

Tomasz Szatkowski potwierdził zasadność stosowania magazynów ciepła, również we współpracy z technologią Power-to-Heat, w celu uzyskania statusu efektywnego systemu ciepłowniczego na przykładzie PEC w Końskich oraz w odniesieniu do całej branży ciepłowniczej.

Czytaj: Sezon na magazyny ciepła? Mogą one rozwiązać bolączki ciepłowni

- Chęć budowy magazynu wyraziliśmy już w naszej strategii rozwoju 5 lat temu. Mamy analizę dokumentacji, próbujemy znaleźć finansowanie - co jest najtrudniejsze. Z naszych doświadczeń, na razie teoretycznych, wynika, że magazyn ma sens jeśli jest on zintegrowany z wieloma źródłami energii. Budowa magazynu tylko do współpracy z OSDn na dzisiaj jest mało korzystna, natomiast budowa magazynu, który będzie w stanie zebrać nadwyżki energii z wielu źródeł  jest bardzo atrakcyjna. Jesteśmy gotowi do współpracy, wydaje mi się, że większość PEC-ów, jak widać z analizy, jest gotowa do współpracy z OSD.  W zasadzie może to  stać się bardzo szybko, ponieważ nate  kilkaset PEC-ów każdy dysponuje zasobnikami, szczególnie ciepłej wody użytkowej. Jeśli pojawią się ceny zmienne, dobrym rozwiązaniem będzie zainstalowanie grzałki, wtedy na polecenie będzie można  uruchamiać grzałki w zasobnikach i wtedy okaże się, że zgromadzimy  GW energii, które z dnia na dzień będą mogły  być odebrane – wskazał.

Magazyny ciepła nie stanowią konkurencji dla magazynów energii, a ich uzupełnienie

Grzegorz Tobolczyk z MKiŚ podkreślił, że resort ma świadomość wyzwań związanych z dekarbonizacją, jakie czekają Polskę. - Patrząc na dostępne technologie dla ciepłownictwa systemowego widzimy, jak duże są ograniczenia.  Elektryfikacja ciepłownictwa nie jest kwestią tego, czy chcemy to robić, ale po prostu konieczności. Nie będzie to możliwe bez stosowania technologii magazynowania ciepła, czy to w formie sezonowych magazynów czy też innych. Jest tu dużo możliwych wariacji do wykorzystania, muszą one być dostosowane do lokalnych uwarunkowań – wskazał. Zaznaczył, że ważną rolę, we współpracy z technologią „Power-to-Heat”, może odegrać kogeneracja gazowa w oparciu o biogaz z lokalnych biogazowni. Deklarował, że rząd stara się zwiększać środki przeznaczone na modernizację ciepłownictwa, choćby przez powrót środków z ETS. Wskazał również na konieczność określania potencjału ciepłowni w bilansowaniu systemu elektroenergetycznego i wykorzystywaniu nadwyżek przez Operatorów Systemów Dystrybucyjnych w kontekście współpracy sektorów energetycznych. - Magazyny energii elektrycznej są uzupełnieniem magazynów ciepła w celu uzyskania synergii – konkludował.

Również Janusz Starościk potwierdził ogromne znaczenie uzupełniania się magazynów ciepła i energii elektrycznej w celu nietracenia energii elektrycznej z OZE. Wspomniał o niewydolności sieci elektroenergetycznej, szczególnie w przypadku szczytów zapotrzebowania przykładowo w okresie zimowym. Z kolei Aneta Więcka zapewniała, że dla  NCBR ciepłownictwo jest bardzo ważnym tematem. Przytoczyłam dane na temat  projektów „Ciepłownia przyszłości” oraz „Elektrociepłownia w lokalnym systemie energetycznym”.  Każdy z nich uwzględniał magazyny ciepła. NCBR planuje dalsze zaangażowanie w tym temacie.

Konkluzje

Podsumowując dyskusję Grzegorz Wiśniewski wyraził zadowolenie, że paneliści nie mieli wątpliwości co do tego, że technologie magazynowania ciepła nie stoją w kontrze do magazynowanie energii elektrycznej, a są technologiami komplementarnymi. Odniósł się do sprawy pozyskania finansowania. – Instytucje publiczne zaoferowały inwestorom szereg instrumentów finansowych, ale ważne jest jak zachowa się sektor bankowy  w obliczu curtailmentów. Czy  wyłączanie źródeł  wiatrowych, fotowoltaicznych nie będzie traktowane jako czynnik podniesionego ryzyka dla inwestycji w OZE i czy tam będzie wymagany magazyn energii, jaki magazyn itd. Z  drugiej strony sektor bankowy będzie też musiał wycenić inwestycje ciepłownicze w OZE i magazyny ciepła,  bo z samych dotacji nie będziemy zawsze budować. Powinna panować taka reguła, że jeżeli mamy magazyn i dywersyfikujemy możliwości dostaw ciepła z różnych źródeł to ryzyko jest niższe i koszty kapitału też powinny być niższe – zauważył.

Ważne jest jak zachowa się sektor bankowy, czy w obliczu curtailmentów, wyłączania źródeł  wiatrowych, fotowoltaicznych, czy to nie będzie traktowane jako czynnik podniesionego ryzyka, czy tam będzie wymagany magazyn, jaki magazyn itd. Z  drugiej strony sektor bankowy będzie też musiał wycenić inwestycje ciepłownicze, np. w ciepłownictwie bo z samych dotacji nie będziemy zawsze budować i wtedy powinna panować taka reguła, że jeżeli mamy magazyn i dywersyfikujemy możliwości dostaw ciepła z różnych źródeł to ryzyko jest niższe i koszty kapitału też powinny być niższe – zauważył.

Po komentarzach z sali Bogusław Regulski dodatkowo podkreślił wagę przyszłych zmian oferowanych usług w ciepłownictwie, a Janusz Starościk zwrócił uwagę, że źródłem wielu dylematów jest fakt, że ciągle nie mamy ustawy o „Cieple z OZE”, której uchwalenie już od lat postulował. Taki akt prawny byłby szansą na uporządkowanie wszystkich przepisów.

Ważny głos w rozwoju magazynowania ciepła

Debata, która zgromadziła znamienitych gości potwierdziła, że temat magazynowania energii w cieple jest niezwykle żywy wśród przedstawicieli wszystkich sektorów związanych z wytwarzaniem, dystrybucją i wykorzystaniem energii.

Instytut Energetyki Odnawialnej - wychodząc naprzeciw - zaprasza zainteresowane podmioty do aktywnej współpracy przy tworzeniu raportu, formułowania wniosków oraz udziału w uzgodnieniu wspólnej deklaracji przedstawicieli przemysłu i inwestorów o zasadach kształtowania dynamicznie rozwijającego się segmentu magazynowania energii w cieple.

Kontakt: cieplozOZE@ieo.pl lub Mariusz.Twardawa@ieo.pl.

Instytut Energetyki OdnawialnejArtykuł powstał we współpracy z Instytutem Energetyki Odnawialnej.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Pandera: transformacja energetyczna w Polsce jest oddolna, ale potrzebuje sternika (25 czerwca 2024)Obywatelskie kryteria w naborach projektów spółdzielni energetycznych. W grze miliardy zł dla sektora (20 czerwca 2024)Wzrost mocy fotowoltaiki o 4,6 GW, spadek wartości inwestycji o 17%. IEO z podsumowaniem rynku (13 czerwca 2024)Stanowisko Polskiego Towarzystwa Elektrociepłowni Zawodowych po V Kongresie Kogeneracji (13 czerwca 2024)Ciepłownia Przyszłości wykorzystująca 100 proc. OZE. Lidzbark Warmiński (04 czerwca 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony