Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Starszy specjalista ds. ochrony zasobów przyrodniczych w parkach narodowych Ministerstwo Środowiska
Pompa ciepła aroTHERM Split: cicha, oszczędna i szybka w instalacji firmy Vaillant

Polski smog może znowu trafić do TSUE

a+a-    Powrót       30 lipca 2019       Powietrze i klimat   

W lipcowym pakiecie decyzji ws. uchybień zobowiązaniom państwa członkowskiego Polska jest wymieniona m.in. w kontekście jakości powietrza, ochrony przyrody i biopaliw. Żadne z postępowań nie jest na etapie skierowania do TSUE.

Przyjmując comiesięczny pakiet decyzji dotyczących uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, Komisja Europejska podejmuje kroki prawne przeciwko państwom członkowskim, które nie wypełniły swoich zobowiązań wynikających z prawa unijnego. Decyzje te dotyczą różnych sektorów i dziedzin polityki UE, a ich celem jest zapewnienie właściwego stosowania prawa unijnego dla dobra obywateli i przedsiębiorstw. Z komunikatu Komisji Europejskiej wynika, że w lipcowym przeglądzie KE zwraca Polsce uwagę w kilku sprawach związanych ze środowiskiem.

Wykonać wyrok TSUE ws. jakości powietrza

Komisja Europejska wzywa Polskę do zastosowania się do wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) wydanego w dniu 22 lutego 2018 r. (Komisja przeciwko Polsce, C-336/16), w którym Trybunał stwierdził, że Polska uchybiła zobowiązaniom wynikającym z dyrektywy w sprawie jakości powietrza. Komisja odnotowała wprawdzie pewne postępy w tej dziedzinie, ale nadal wyraża zaniepokojenie powolnym tempem zmian i brakiem skoordynowanego podejścia na szczeblu krajowym i lokalnym. Dotyczy to zwłaszcza wymiany przestarzałych kotłów na paliwo stałe wykorzystywanych do ogrzewania przez gospodarstwa domowe. Polska ma dwa miesiące na ustosunkowanie się do zastrzeżeń zgłoszonych przez Komisję. W przeciwnym razie Komisja może podjąć decyzję o wniesieniu sprawy do TSUE oraz wystąpić o nałożenie kar finansowych.

Plany urządzenia lasu – brak sądowej kontroli

Ponadto KE wzywa Polskę do zapewnienia odpowiednich zabezpieczeń w celu ochrony lasów oraz występujących w nich gatunków roślin i zwierząt, zgodnie z wymogami prawodawstwa UE w zakresie ochrony przyrody (dyrektywa siedliskowa 92/43/EWG, dyrektywa ptasia 2009/147/WE). Zgodnie z tymi przepisami plany urządzenia lasu, które regulują działania związane z gospodarką leśną (np. pozyskiwanie drewna na obszarach chronionych), muszą zostać poddane ocenie pod kątem ich wpływu na obszary Natura 2000 przed wydaniem odpowiedniego zezwolenia. Co prawda w Polsce takie oceny są przeprowadzane, ale polskie prawo nie zapewnia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w odniesieniu do planów urządzenia lasu (o co dopominał się Rzecznik Praw Obywatelskich). Plany te mogą mieć znaczący wpływ na obszary Natura 2000, a zatem w tej sytuacji społeczeństwo jest pozbawione skutecznej ochrony sądowej w tym zakresie przewidzianej w dyrektywie siedliskowej. Ponadto w 2016 r. Polska zwolniła gospodarkę leśną z obowiązku stosowania ścisłej ochrony gatunkowej przewidzianej w dyrektywach ptasiej i siedliskowej, co jest sprzeczne z wymaganym systemem ochrony. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia uchybienia przesłane przez Komisję w lipcu 2018 r. Polska zgodziła się rozważyć zmianę prawa w dziedzinie leśnictwa w odniesieniu do wyjątków w zakresie gospodarki leśnej. Dotychczas nie osiągnięto jednak konkretnych postępów, dlatego Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do Polski uzasadnionej opinii. Jeżeli Polska nie podejmie działań w ciągu dwóch miesięcy, sprawa może zostać skierowana do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Biopaliwa a ILUC

Polska znalazła się także wśród ośmiu państw członkowskich (oprócz nas są to także Dania, Estonia, Grecja, Węgry, Włochy, Malta i Słowacja), do których Komisja skierowała wezwania do usunięcia uchybienia w związku z niedopełnieniem obowiązku pełnej transpozycji przepisów UE wzmacniających zrównoważony charakter biopaliw (dyrektywa (UE) 2015/1513). Celem tej dyrektywy jest zmniejszenie ryzyka spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów w związku z produkcją biopaliw (ILUC). Dyrektywa ta stanowi również element przygotowań do przejścia na zaawansowane biopaliwa produkowane np. z odpadów. We wrześniu 2015 r. państwa członkowskie zgodziły się na transpozycję prawodawstwa UE i zgłoszenie Komisji krajowych środków wykonawczych do 10 września 2017 r. Przedmiotowe państwa członkowskie mają teraz dwa miesiące na ustosunkowanie się do uwag przedstawionych przez Komisję. W przeciwnym razie Komisja może podjąć decyzję o przesłaniu uzasadnionej opinii.

Zwolnienie od podatku akcyzowego

Dodatkowo KE podjęła decyzję o skierowaniu do Polski uzasadnionej opinii w związku z umożliwieniem przedsiębiorstwom energochłonnym zwolnienia z podatku akcyzowego niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, takich jak węgiel i gaz. Na mocy polskiego ustawodawstwa niektóre produkty energetyczne wykorzystywane przez przedsiębiorstwa energochłonne objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) są zwolnione z podatku akcyzowego. KE uważa, że Polskie przepisy są sprzeczne z unijnymi przepisami dotyczącymi opodatkowania energii dyrektywa Rady 2003/96/WE, poza tym są sprzeczne z unijnymi celami klimatycznymi i zasadą uczciwej konkurencji w UE. Jeżeli w ciągu dwóch miesięcy Polska nie podejmie działań, Komisja może podjąć decyzję o wniesieniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Katarzyna Zamorowska: Dziennikarz, prawnik

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Z czym Polska pojedzie na Szczyt klimatyczny ONZ? (13 września 2019)Polska złożyła HELCOM wyjaśnienia w sprawie zrzutu ścieków do Wisły (13 września 2019)Wyrok ws. gazociągu OPAL (10 września 2019)Wszystko sprowadza się do selektywnej zbiórki (10 września 2019)KE zatwierdziła rekompensaty w związku z wyższymi cenami energii (02 września 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony