Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
19.08.2022 19 sierpnia 2022

ONZ uznaje zdrowe środowisko za prawo człowieka

Przyjęta pod koniec lipca br. rezolucja ONZ głosi, że każdy na świecie ma prawo do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska. W jaki sposób przełoży się to na prawa obywateli np. w Polsce?

   Powrót       04 sierpnia 2022       Ryzyko środowiskowe   
General Assembly Meets on Peacebuilding and Human Rights

28 lipca 2022 r. Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych (ang. UN General Assembly) przyjęło Rezolucję uznającą prawo do zdrowego środowiska. - Uznając, że zmiany klimatu i degradacja środowiska są jednymi z najpilniejszych zagrożeń dla przyszłości ludzkości, rezolucja wzywa państwa do wzmożenia wysiłków na rzecz „czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska” – czytamy na stronie UNEP(1) (Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, z ang. United Nations Environment Programme).

Katalog praw człowieka ewoluuje

- Powszechna Deklaracja Praw Człowieka - przyjęta w 1948 r. - jest filarem działań Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz inspiracją dla wszystkich, walczących o przestrzeganie jej zapisów. Deklaracja w żaden sposób nie odnosi się do kwestii środowiskowych, dlatego tak ważne jest przyjęcie przez Zgromadzenie Ogólne ONZ tej Rezolucji – komentuje Maria Andrzejewska, dyrektor generalna Centrum UNEP/GRID-Warszawa.

Łukasz Ostas, prawnik w kancelarii GESSEL i członek zespołu GESSEL for Climate wskazuje, że Rezolucja potwierdza, że „katalog praw człowieka ewoluuje i stanowi odzwierciedlenie aktualnych potrzeb społecznych”.

Nie można zmusić państw do podjęcia działań określonych w rezolucji

Rezolucja nie jest dokumentem prawnie wiążącym. Oznacza to, że 193 państwa członkowskie ONZ nie muszą z chwilą obecną dostosowywać do niej swoich krajowych przepisów.

- Rezolucja jest dokumentem, zawierającym postanowienia, na podstawie których społeczność międzynarodowa ustanawia normy i sposób ich wdrażania. Rezolucje są rekomendacjami, mają wartość moralnego prawa, jednak na ich podstawie nie można zmusić państw do podjęcia określonych w nich działań. Wielokrotnie stanowią wstęp do dalszych działań, mających na celu wprowadzenie prawnie wiążących rozwiązań np. umów międzynarodowych czy konwencji – wyjaśnia Izabella Woźnicka, adwokat i wykładowca, cytowana w informacji prasowej WWF Polska.

Znaczenie rezolucji jest więc takie, że może ona skłonić państwa do zagwarantowania prawa do zdrowego środowiska w swoich konstytucjach i traktatach, a działaczom środowiskowym daje oręż do kwestionowania destrukcyjnych ekologicznie polityk i projektów.

W rezolucji odniesiono się do trzech największych zagrożeń, z którymi mierzy się teraz ludzkość: zmiany klimatu, zanieczyszczenia środowiska i utraty różnorodności biologicznej, określanych mianem kryzysu planetarnego. Przeciwdziałanie temu kryzysowi powinno być priorytetem działań naszego rządu. Fale upałów, pożary, z którymi zmagała się Europa, czy susza coraz dotkliwiej pokazują nam, że czasu na podjęcie odpowiedzialnych kroków jest coraz mniej – podkreśla Marcin Kowalczyk, starszy specjalista ds. polityki klimatycznej w WWF Polska.

Łukasz Ostas nie spodziewa się, aby przyjęta rezolucja miała stanowić przyczynek do zmian w polskim prawie. Zwraca jednak uwagę na jej możliwy wpływ na postępowania klimatyczne. - Niewątpliwie zmiany klimatu są jednym z największych wyzwań, przed jakimi stoi obecnie ludzkość i dobrze, że zdecydowana większość państw ONZ to dostrzega(2). Rezolucja może stanowić istotny argument mobilizujący władze publiczne do podjęcia bardziej aktywnych działań na rzecz ochrony klimatu – uważa.

„Nikt nie może odebrać nam natury, czystego powietrza i wody ani stabilnego klimatu”

W wielu komentarzach powtarza się myśl, że przyjęcie tej rezolucji jest momentem przełomowym dla ludzi i planety. Choćby przez wysłanie jasnego komunikatu.

- Ta rezolucja wysyła wiadomość, że nikt nie może odebrać nam natury, czystego powietrza i wody ani stabilnego klimatu – przynajmniej nie bez walki – powiedziała Inger Andersen, dyrektor wykonawczy UNEP.

Czytaj: Kryzys środowiskowy zagraża podstawowym prawom człowieka

- Żyjemy w czasach zmiany klimatu, utraty gatunków i ogromnej degradacji ekosystemów, co zagraża naszemu bezpieczeństwu, a wręcz możliwości przetrwania. Dostęp do bezpiecznego, czystego, zdrowego i trwale dostępnego środowiska jest niezbędny do pełnego korzystania z szerokiej gamy praw człowieka, w tym prawa do życia, zdrowia, żywności, wody i rozwoju. To właśnie zapewnia nam przyjęta 28 lica 2022 r. Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ – konkluduje Maria Andrzejewska.

Dominika Adamska: Sekretarz redakcji, geograf

Przypisy

1/ In historic move, UN declares healthy environment a human right
https://www.unep.org/news-and-stories/story/historic-move-un-declares-healthy-environment-human-right
2/ Za przyjęciem rezolucji zagłosowało 161 państw, osiem wstrzymało się od głosu.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Wielkopolska Wschodnia: 18 mln euro na neutralność klimatyczną (05 lipca 2022)Założenia zrównoważonego rozwoju przekładają się na działania funkcjonalne w 48% firm w Polsce (21 czerwca 2022)Opada kurz po Konferencji Klimatycznej w Bonn. Nie obyło się bez kontrowersji (17 czerwca 2022)Ferma bydła mlecznego bez decyzji środowiskowej. O wsparcie poproszono RPO (06 czerwca 2022)Skarga do ETPCz. Chodzi o jakoś powietrza w Polsce (03 czerwca 2022)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony