Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
18.04.2021 18 kwietnia 2021

PE dopinguje KE w podkręcaniu GOZ-owej śruby. Jak? Np. poprzez ograniczanie zużycia surowców

I to nie tylko w sferze deklaracji politycznych, ale poprzez prawnie wiążące cele do osiągnięcia. Europosłowie chcą też urealnienia recyklingu, ograniczenia wytwarzania odpadów resztkowych oraz stworzenia nowych GOZ-owych modeli biznesowych.

   Powrót       27 stycznia 2021       Odpady   

To wszystko znajdziemy w dokumencie, który został dziś przyjęty przez Komisję ds. Środowiska w Parlamencie Europejskim i który odnosi się do planu Komisji Europejskiej w kwestii wcielania w życie idei gospodarki cyrkularnej, przedstawionego w marcu 2020 r.

Czytaj: KE poszerza działania wspierające GOZ o kolejne sektory i prewencję

Czym różnią się te dwa podejścia? W skrócie, jest pełna zgodność, co do potrzeby wcielania gospodarki cyrkularnej, z tą różnicą, że PE proponuje wprowadzenie bardziej zdecydowanych regulacji.

- Jesteśmy zadowoleni z kształtu tego dokumentu, choć droga do wypracowania zaproponowanych tam kompromisów była długa i żmudna. Istotne jest to, że wyraźnie stwierdza się tu, że ograniczanie wytwarzania odpadów i ich recykling są bardziej wartościowe niż spalanie, co wcześniej tak zdecydowanie nie wybrzmiało – wskazuje Piotr Barczak z European Environmental Bureau (EEB), które służyło pomocą ekspercką w przygotowywaniu tego dokumentu.

Recykling tak, ale czy chemiczny?

Z punktu widzenia gospodarki odpadami bardzo ważne jest wezwanie Komisji i państw członkowskich do wspierania rozwoju innowacyjnych technologii, w szczególności recyklingu oraz wysokiej jakości infrastruktury zbiórki, sortowania i ponownego wykorzystania materiałów oraz recyklingu. – W centrum optyki stawia się potrzebę minimalizowania zużycia zasobów i minimalizowania wytwarzania odpadów resztkowych. To bardzo ważne, aby odejść od mówienia tylko o ograniczaniu składowania, ponieważ prawdziwym problemem jest wytwarzanie odpadów resztkowych - i że obecnie są one przenoszone ze składowisk do spalarni – podkreśla Barczak.

Jako mankament dokumentu Piotr Barczak wskazuje pozostawienie niejasnego rozróżnienia między recyklingiem chemicznym a odzyskiem poprzez wskazanie, że strumienie odpadów mogą zostać przekierowane z wysokiej jakości recyklingu na surowce dla produktów petrochemicznych, co byłoby niekorzystne dla klimatu i ekonomii.

Miarodajne wskaźniki i ramy monitorowania

PE chce, by KE wprowadziła jeszcze w tym roku „zharmonizowane, porównywalne i jednolite wskaźniki obiegu zamkniętego, obejmujące wskaźniki śladu materiałowego i konsumpcyjnego, a także szereg wskaźników podrzędnych dotyczących efektywnego gospodarowania zasobami i usług ekosystemowych. Wskaźniki te powinny mierzyć zużycie zasobów i produktywność zasobów oraz obejmować import i eksport na poziomie UE, państw członkowskich i przemysłu, oraz spójne ze zharmonizowaną oceną cyklu życia i metodologią rozliczania kapitału naturalnego, powinny być stosowane we wszystkich politykach Unii, instrumentach finansowych i inicjatywach regulacyjnych” .

- PE słusznie ubolewa nad tym, że obecne ramy monitorowania postępów GOZ, do którego zobowiązana jest KE, nie są zbyt efektywne ani miarodajne, a to dlatego że nie ma odpowiednich wskaźników. Dlatego PE widzi konieczność wprowadzenia solidnych naukowo pomiarów w celu uchwycenia synergii między gospodarką o obiegu zamkniętym a łagodzeniem zmian klimatu, w tym poprzez pomiary śladu węglowego – wyjaśnia Piotr Barczak.

Zrównoważone produkty i ekoprojektowanie

PE dostrzega wielką szansę w optymalnym wykorzystaniu produktów i usług (środki wydłużające cykl życia i zużycie materiałów widzi szerzej, jako możliwość połączenia rozwiązań z zakresu GOZ z cyfryzacją). Dlatego też wzywa KE do opracowania polityk wspierających nowe zrównoważone modele biznesowe o obiegu zamkniętym, takie jak podejście oparte na modelu produktu jako usługi (PaaS). Aby się to powiodło, PE podkreśla potrzebę stworzenia zachęt ekonomicznych i odpowiedniego otoczenia regulacyjnego, przy jednoczesnym wyeliminowaniu dotacji zakłócających rynek i dotacji szkodliwych dla środowiska. W perspektywie dalekosiężnej badania nad zrównoważonymi materiałami, procesami, technologiami i produktami, a potem ich komercjalizowanie może zapewnić europejskim przedsiębiorstwom przewagę konkurencyjną w skali światowej. Także ekoprojektowanie powinno być udoskonalane.

Paszporty produktów

PE popiera również plan wprowadzenia cyfrowych paszportów produktów. - Wprowadzenie takiej regulacji byłoby szansą na nową jakość w procesie rzeczywistej oceny wpływu produktu na klimat, środowisko i społeczeństwo w całym łańcuchu wartości. Ale też na uzyskanie wiarygodnych, przejrzystych i łatwo dostępnych informacji na temat np. trwałości produktu, możliwości konserwacji, ponownego użycia, naprawy i demontażu oraz postępowanie po wycofaniu z eksploatacji. Znalibyśmy także jego skład (jakie materiały i chemikalia zawiera) i jego wpływ na środowisko. Pomysł paszportu produktu pojawił się już w grudniu 2020 r. przy okazji zaproponowanej przez KE regulacji w sprawie baterii – zauważa Barczak.

Dodaje przy tym, PE poprosił KE o dokonanie oceny możliwości umieszczenia etykiety w tym względzie, bo jeśli wprowadzać takie paszporty, to tylko w sposób pozwalający uniknąć nadmiernych obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorstw, w szczególności MŚP. Dodatkowo powinny być one kompatybilne z innymi narzędziami cyfrowymi, takimi jak przyszły paszport renowacji budynków i baza danych SCIP(1).

GOZ odpowiedzią na kryzys gospodarczy

I wreszcie, w dokumencie pada argument, że gospodarka o obiegu zamkniętym jest adekwatną odpowiedzią na wyzwania spowodowane pandemią: z jednej strony zmniejszenie wrażliwości łańcuchów dostaw w UE i na świecie, ale także uczynienie europejskich ekosystemów przemysłowych bardziej odpornymi, zrównoważonymi i konkurencyjnymi. Zaś idea strategicznej autonomii UE powinna zostać skonkretyzowana w krajowych planach naprawy – do czego PE wzywa kraje członkowskie.

Komisja Ochrony Środowiska PE podkreśla, że UE jest zarówno drugą co do wielkości potęgą gospodarczą na świecie, jak i największą potęgą handlową na świecie, a jednolity rynek jest potężnym narzędziem do tworzenia zrównoważonych produktów lub technologii o obiegu zamkniętym, które nawet jeśli dziś stanowią awangardę, jutro staną się standardem.

27 stycznia 2021 r. cały raport został przyjęty przez Komisję ds. Środowiska w Parlamencie Europejskim. Ostateczne przyjęcie stanowiska PE zaplanowane jest na 8 lutego.

Katarzyna Zamorowska: Dziennikarz, prawnik

Przypisy

1/ SCIP jest nową bazą danych dla konsumentów zawierającą informacje na temat niebezpiecznych chemikaliów w produktach, mającą na celu zachęcenie do zastąpienia substancji szkodliwych.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Biała Księga Rozwoju Przemysłu: wyzwania dla firm to m.in. wymogi dot. odpadów, wdrażanie GOZ i ceny energii (11 marca 2021)Powstają demonstratory, które mają technologicznie zazielenić Polskę (12 lutego 2021)Wciąż jest szansa zostać tegorocznym Liderem GOZ 2021! Nowy termin zgłoszeń do Stena Circular Economy Award (03 lutego 2021)KE rozpoczęła konsultacje publiczne ws. inicjatywy na rzecz zrównoważonych produktów (13 października 2020)Laureaci zakwalifikowani do II etapu IV edycji Konkursu „Produkt w Obiegu” (07 października 2020)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony