Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
25.07.2021 25 lipca 2021

UE rozszerza listę substancji niebezpiecznych dla człowieka

UE rozszerza listę substancji endokrynnie czynnych, tj. niebezpiecznych dla gospodarki hormonalnej człowieka, o cztery nowe chemikalia z grupy ftalanów stosowane m.in. przy produkcji płytek podłogowych PVC i zasłon prysznicowych.

   Powrót       22 lutego 2017       Ryzyko   

Ftalany, czyli sole i estry kwasu ftalowego, stosowane są powszechnie jako plastyfikatory służące do zmiękczania tworzyw sztucznych, dzięki czemu te nie łamią się i nie kruszą. Producenci chętnie po nie sięgają, bo są niedrogie i znacznie wydłużają wytrzymałość produktów. Teraz cztery chemikalia należące do grupy (DEHP, DIBP, DIDP, BBP) zostały w ramach unijnego programu REACH (Rejestracja, Ewaluacja, Autoryzacja i Restrykcja Substancji) zidentyfikowane jako substancje endokrynnie czynne (EDC), czyli zaburzające działanie układu hormonalnego człowieka.

W praktyce oznacza to, że mogą one doprowadzić m.in. do zaburzeń płodności, zaburzeń rozwoju narządów płciowych, zachorowań na raka hormonozależnego (m.in. raka sutka, gruczołu krokowego, jajnika i jąder), uszkodzeń płodu, w tym zaburzeń rozwoju jego układu nerwowego, a także zaburzeń metabolizmu, otyłości i cukrzycy.

Uwaga na wykładziny, szampony i piłki nożne

Cztery wspomniane ftalany stosowane są zwłaszcza w produktach PVC (w Polsce powszechny jest akronim PCV), czyli polichlorkach winylu. Wykorzystywane są m.in. przy produkcji płytek i wykładzin podłogowych, elewacji typu siding, ale także przy wyrobach medycznych, jak dreny, cewniki, strzykawki, przy produkcji opakowań (np. foliowych), płyt gramofonowych, akcesoriów sportowych jak piłki nożne czy zasłon prysznicowych.

Ponadto ftalany można znaleźć w kosmetykach (lakiery do włosów, szampony), wykorzystywane są także w produkcji zabawek dla dzieci, chociaż UE już zakazała ich stosowania w artykułach pielęgnacyjnych oraz zabawkach dla dzieci i niemowląt, które są przeznaczone do brania do ust, jak gryzaki, smoczki czy ssaki.

- To historyczny moment: unijny system REACH po raz pierwszy uznał chemikalia, które powinny być pod ścisłą kontrolą z powodu ich szkodliwości dla systemu endokrynnego człowieka, za substancje niebezpieczne dla zdrowia – mówi PAP Lisette van Vliet z Sojuszu dla Zdrowia i Środowiska (HEAL).

Wciągnięcie ftalanów na listę substancji endokrynnie czynnych oznacza, że środki te mogą trafić na rynek i być stosowane przy konkretnej produkcji jedynie, jeśli Komisja Europejska udzieli odpowiedniej autoryzacji. Zanim to nastąpi, producent starający się o licencję musi przeprowadzić szczegółowe badania oceny wpływu substancji na zdrowie człowieka.

Czas pożegnać się z fikcją

Rozszerzenie listy EDC o chemikalia nastąpiło w wyniku procedury komitetowej, kiedy działania Komisji wspierają komitety składające się z przedstawicieli państw członkowskich UE. Najostrzejszą batalię przeciwko chemikaliom stoczyła Dania, która już od 2011 r. walczy o regulacje unijne dotyczące ftalanów. Obecnie Dania, wspólnie z Europejską Agencją Chemikaliów (ECHA), wnioskuje o wprowadzenie zakazu stosowania ftalanów w artykułach codziennego użytku, także w produktach importowanych spoza UE.

Zakazu stosowania chemikaliów chcą też organizacje pozarządowe. I tak np. organizacja ochrony środowiska ClientEarth podała w grudniu ub.r. Komisję Europejską do sądu za to, że ta wydała zgodę na stosowanie ftalanu DEHP w produkcji opartej na przetworzonym PVC do lutego 2019. Prawdopodobnie jeszcze w tym miesiącu wyrok w sprawie wyda Trybunał Sprawiedliwości UE.

- Czas pożegnać się z fikcją, że jesteśmy w stanie ustanowić "bezpieczne wartości" dla dysruptorów endokrynnych i na tej podstawie wprowadzić regulacje dotyczące ich stosowania. Wciągnięcie tych substancji na listę w ramach REACH wyraźnie potwierdza, że są one niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia – dodaje Lisette van Vliet z HEAL.

Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Nowe obowiązki raportowe do bazy danych SCIP prowadzonej przez Europejską Agencję Chemikaliów (26 lutego 2021)Europejski Zielony Ład: Przyjęta strategia w zakresie chemikaliów (15 października 2020)Jak dostosować biznes do zmieniających się wymagań prawnych? (30 czerwca 2020)Europarlament przeciwko ołowiowi w PCW (13 lutego 2020)Dni bisfenolu A są policzone (12 lipca 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony