Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Starszy inspektor ds. działań i rozliczeń księgowych w projekcie pn. Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk chronionych w ramach sieci Natura 2000 w Małopolsce oraz bieżącej obsługi finansowej jednostki RDOŚ w Krakowie
Maszyna kompostująca Oklin GG02 firmy Interseroh Polska

Budżet obywatelski: pomysł dobry, ale przepisy do poprawy

a+a-    Powrót       04 września 2019       Zrównoważony rozwój   

Choć budżety obywatelskie umożliwiają skuteczną współpracę między mieszkańcami a władzami gmin, nie wszystkie jednostki samorządowe wykorzystują tę możliwość. Jak wynika z kontroli NIK, przepisy regulujące funkcjonowanie BO wymagają zmian.

Najwyższa Izba Kontroli objęła kontrolą funkcjonowanie budżetu obywatelskiego w latach 2016-2018 w 22 urzędach miast, w tym miast na prawach powiatu, z terenu sześciu województw. - W kontroli założono, że wartością dodaną będzie rozpoznanie słabości systemu funkcjonowania budżetów obywatelskich oraz wskazanie sposobów jego usprawnienia, w tym wniosków systemowych – czytamy w raporcie NIK.

Efekty rzeczowe zrealizowanych projektów

Z budżetu obywatelskiego najczęściej finansowane są projekty dotyczące transportu oraz gospodarki komunalnej i ochrony środowiska. W okresie objętym kontrolą NIK wydatki na realizację zadań z tych zakresów wynosiły kolejno 26 454,6 tys. zł (25 proc.) i 24 661,5 tys. zł (23 proc.).

Jak niejednokrotnie informowaliśmy, realizacja projektów finansowanych z budżetów partycypacyjnych umożliwiła poprawę estetyki i atrakcyjności przestrzeni publicznej w wielu miastach. W ramach budżetów realizowano dotąd remonty i budowy nowych ścieżek i parkingów dla rowerów, montaż pomocnych w zwalczaniu dzikich wysypisk śmieci fotopułapek i czujników jakości powietrza czy też inwestycje w zieleń miejską, tj. łąki kwietne, parki kieszonkowe i zieleńce.

Więcej o realizacji zielonych budżetów obywatelskich przeczytać można tutaj.

Prawo do poprawki

- W ocenie Najwyższej Izby Kontroli zgodne z założeniami efekty osiągnięte przez kontrolowane miasta przy realizacji projektów w ramach budżetów obywatelskich w latach 2016–2018 świadczą o skuteczności tej formy współpracy mieszkańców z władzami j.s.t., mimo iż ich realizacja nie zawsze przebiegała prawidłowo – podaje NIK.

Od 2011 roku, kiedy to w Sopocie utworzono pierwszy w Polsce budżet obywatelski, do 2018 r., miasta i gminy ustalały warunki, zakres i fundusze w ramach funkcjonowania tego typu budżetu we własnym zakresie. Zasady funkcjonowania budżetu partycypacyjnego określono bowiem wraz z nowelizacją ustawy o samorządzie gminnym w 2018 r. - Obowiązujące w miastach regulacje dotyczące budżetów obywatelskich nie były prawidłowe, gdyż wydano je z naruszeniem art.5a ust.1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym. We wszystkich j.s.t. uchwały rad miast lub zarządzeń burmistrzów i prezydentów zawierały bowiem postanowienia, które uzależniały prawo do udziału w tych konsultacjach m.in. od ukończenia określonego wieku [mieszkańców – przyp. red.] – czytamy w raporcie NIK.

Na podstawie wyników kontroli NIK wysunęła wniosek, że niektóre z obowiązujących przepisów wymagają zmian. W śród nich wymieniono: potrzebę doprecyzowania osób uprawnionych w konsultacjach dotyczących budżetu obywatelskiego czy zniesieniu ograniczenia polegającego na tym, że środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego można dzielić wyłącznie na pule obejmujące całość gminy i jej części.

Dlaczego nie wprowadzono budżetu obywatelskiego?

NIK prócz poprawności realizacji budżetów obywatelskich sprawdziła także powody niekorzystania z tej formy konsultacji społecznych. W tym celu przeprowadzone zostało badanie kwestionariuszowe wśród burmistrzów i prezydentów wybranych 262 miast z terenu wszystkich województw. Jak wskazano, w 75 z nich (28,6 proc.) budżet obywatelski nie funkcjonował. Wśród powodów tego stanu rzeczy wymieniano m.in. brak odpowiednich środków finansowych, brak zainteresowania mieszkańców, brak przepisów czy obecność innych form partycypacji społecznej.

Joanna Spiller: Dziennikarz, inżynier środowiska Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Państwa Grupy Wyszehradzkiej będą wspólnie realizować ideę Smart City (08 marca 2019)Lublin: 26 projektów w Zielonym Budżecie (24 stycznia 2019)Na co miasta przeznaczą pieniądze w 2019 roku? (21 listopada 2018)Łąki coraz bardziej popularne w miastach (13 września 2018)Płock: Mieszkańcy zgłosili pomysły w kolejnej edycji Budżetu Obywatelskiego (16 sierpnia 2018)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony