Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
13.04.2021 13 kwietnia 2021

Samofinansowanie gospodarki odpadami? Opolskie gminy w latach 2016-2019 dopłaciły do systemu 30 mln zł

Jak kształtuje się udział wpływów i wydatków związanych z zagospodarowaniem odpadów komunalnych w najmniejszym województwie w Polsce? Jak wynika z analizy RIO w Opolu, w ostatnich latach tylko jednej z gmin udało się wyjść „na zero”.

   Powrót       16 lutego 2021       Odpady   

Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) w Opolu poddała analizie(1) system gospodarowania odpadami komunalnymi opolskich gminach w latach 2016 – 2019. Analiza sporządzona została na podstawie ankiet otrzymanych od gmin.

Samofinansujący się system?

Gminne systemy gospodarki odpadami powinny być zbilansowane tak, aby nie zachodziła potrzeba ich dodatkowego zasilania z innych środków własnych. Jak jednak wynika z opracowania opolskiego RIO, w latach 2016-2019 łączne przychody w ramach gminnych systemów gospodarowania odpadami wyniosły ponad 482 mln zł, tymczasem wydatki związane z funkcjonowaniem systemu przekraczały 512 mln zł. Oznacza to, że w ciągu ostatnich 4 lat tamtejsze gminy dopłaciły do systemu około 30 mln zł. - Łączne wydatki systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w gminach w analizowanych latach wahały się od 111,5 mln zł w 2016 r. do 155,1 mln zł w 2019 r. W każdym omawianym roku łączne wydatki ponoszone na system gospodarowania odpadami komunalnymi były wyższe niż otrzymane dochody, co powodowało powstanie w każdym roku łącznego deficytu – czytamy w opracowaniu RIO.

Czytaj też: Czy nowelizacja ustawy śmieciowej da oddech gminom borykającym się z gospodarką odpadami?

Różnica między dochodami a wydatkami sytemu w całym analizowanym okresie w poszczególnych jednostkach kształtowała się następująco (szczegółowe informacje przedstawiono w tabeli obok):

  • w 3 gminach w każdym roku była dodatnia,
  • w 24 gminach wystąpiła w każdym roku ujemna,
  • w 1 gminie różnica nie wystąpiła.

Jak dodano, w poszczególnych latach bilansowanie się systemu odbywało się w sposób bardzo zróżnicowany. W 2016 r. najwięcej do systemu dopłaciła gmina Dobrzeń Wielki (ponad 1 mln zł), a najmniej Skarbimierz (3 tys. zł). W 2017 r. skrajne wartości dopłat do systemu odnotowano w Ozimku (947 tys. zł) i Wilkowie (2 tys. zł). W kolejnych latach były to odpowiednio Łubniany (1,54 mln zł) i Zębowice (3 tys. zł) oraz Opole (1,9 mln zł) i Skoroszyce (3 tys. zł) – podaje RIO. Jedynie w gminie Prószków w całym analizowanym okresie system gospodarowania odpadami komunalnymi był zbilansowany.

Pokrycie wydatków na operatora

Wydatki gmin poniesione na operatora systemu wzrosły z ponad 97 tys. zł w 2016 r. do ponad 132 tys. zł w 2019 r., oznacza to wzrost o 35,2 proc. - Wskazać należy, iż badając dynamikę wydatków na operatora w roku 2019 w porównaniu do roku 2016 w trzech gminach wydatki wzrosły o ponad 100 proc. – czytamy. Skumulowane wpływy z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w omawianym okresie wynosiły 476,31 mln zł, natomiast skumulowane wydatki na operatora wyniosły 437,82 mln zł. Oznacza to, że skumulowane wydatki na operatora stanowiły 85,5 proc. skumulowanych wydatków systemu.

- W poszczególnych latach pokrycie wydatków na operatora dochodami z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi było zróżnicowane. W 2016 r. w 11 gminach dochody z opłaty nie pokryły wydatków z tego tytułu, w 2017 r. sytuacja taka miała miejsce w 12 gminach, w 2018 r. w 23 gminach, a w 2019 r. w 18 gminach – podaje RIO.

Przyczyny zaistniałej sytuacji zdaniem opolskich gmin

Zdaniem gmin województwa opolskiego przyczyn wzrostu koszów i trudności w samobilansowaniu się systemu należy doszukiwać się w „stworzonej konstrukcji prawnej i administracyjnej, zapoczątkowanej zmianą do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 2012 r.”. - Zmiany te spowodowały zmianę konstrukcji całego systemu gospodarki odpadami komunalnymi z systemu opartego na jednostkach komunalnych (system komunalny) na system oparty na firmach prywatnych (system komercyjny). Gminy zostały obciążone obwiązkami organizacyjnymi, administracyjnymi oraz ekologicznymi (poziomy odzysku i recyklingu odpadów), a zostały pozbawione narzędzi do samodzielnego lub wspólnego z innymi gminami kształtowania systemu lub zostało to znacząco utrudnione – podano.

Czytaj też: Dlaczego i o ile wzrosną opłaty za odbiór odpadów?

Wśród powodów wymienia się wynikającą z wprowadzonych zmian prawnych monopolizację rynku gospodarki odpadami komunalnymi, wzrost tzw. opłaty marszałkowskiej (z 120 zł/Mg w 2013 r. do 270 zł/Mg w 2020 r.). Trudności są także ze zbytem surowców wtórnych i przekazaniem do zagospodarowania odpadów problemowych, wzrost masy wytwarzanych odpadów, a także wzrost kosztów takich jak: koszty zatrudnienia (płaca minimalna), wzrost cen energii, benzyny, koszty transportu czy utrzymania sprzętu. - Ponadto jednostki wskazywały jako przyczyny rosnących kosztów systemu: koszty likwidacji dzikich wysypisk śmieci, koszty ponoszone w związku z budową PSZOK, konieczność wielomilionowych inwestycji w linie sortujące, kwatery na składowanie odpadów, nowy tabor samochodowy – skonkludowano.

Joanna Spiller: Dziennikarz, inżynier środowiska Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.

Przypisy

1/ Szczegółowa analiza dostępna jest tutaj:
https://rio.opole.pl/987/dzialalnosc-analityczna-w-2020-roku.html

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

20. edycja Konkursu Ekolaury. Zgłoszenia do końca czerwca (07 kwietnia 2021)Będą nowe wymogi UE ws. zapewnienia cyberbezpieczeństwa. Kto już może się przygotowywać? (29 marca 2021)Zatrzymano transporty 36 ton nielegalnych odpadów (29 marca 2021)Dwaj mężczyźni w areszcie za składowanie nielegalnych odpadów (22 marca 2021)Zielona (od)budowa Eco-Miast. Rozpoczęła się kolejna edycja konkursu Eco-Miasto (19 marca 2021)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony