Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
15.06.2024 15 czerwca 2024

Straty wody udaje się w Polsce ograniczyć, technologia pomaga

Rozwiązania wokół gospodarowania wodą w smart city mogą dotyczyć retencji wód opadowych czy ograniczania zanieczyszczeń i strat na sieci wodociągowej. W ostatnich latach polskie spółki wod-kan inwestowały w inteligentne technologie. Z jakim efektem?

   Powrót       28 lutego 2023       Woda   
Woda w smart city

- Smart cities to innowacyjny koncept zarzadzania miastami, służący wzmocnieniu zrównoważonego rozwoju oraz jakości życia mieszkańców. Jednak mimo, że miejska infrastruktura wodna odgrywa ważną funkcję w miastach, technologie informacyjne, ani system sieciowego zarządzania tą infrastrukturą nie jest jeszcze szeroko rozpowszechniony – czytamy w styczniowej publikacji(1) w czasopiśmie naukowym Sustainable Cities and Sustainability (wydawnictwo Elsevier). Autorzy podkreślają, że uwzględnienie efektu ekologicznego i ekonomicznego wymaga balansu między ilością i zastosowaniem urządzeń pomiarowych oraz skuteczności prognostycznej w zarządzaniu wodami w mieście. Jak podają, nowe technologie mogą znaleźć zastosowanie zarówno w prognostyce opadów i przepływów w sieci, jak też cen wody (choć to, z racji zatwierdzanej taryfikacji cen wody nie ma miejsca na polskim podwórku. - Wdrożenie rozwiązań smart city integruje ludność miejską z zarządzaniem miejską infrastrukturą wodną; jednym z najlepiej zbadanych obszarów jest dziedzina strategii zarządzania indywidualnym zapotrzebowaniem na wodę, która wykorzystuje pomiary zużycia wody do zmniejszania zapotrzebowania na wodę na poziomie gospodarstwa domowego za pomocą danych z indywidualnych wodomierzy – czytamy w publikacji.

Czytaj: Łączenie tradycyjnych metod monitoringu sieci z nowoczesnymi technologiami daje efekty

Rzeczywiście, w ostatnich latach wiele spółek wodno-kanalizacyjnych zainwestowało w infrastrukturę pomiarową, uszczelnienie sieci i mierniki zużycia ze zdalnym odczytem oraz oprogramowanie służące wykrywaniu awarii na sieci. Jako przełomowe, kluczowe wdrożenia w dziedzinie smart city wskazały je m.in. Katowice, Kraków (więcej w naszym artykule), ale też Wrocław. Z mniejszych miast warto wskazać Piekary Śląskie czy Kościan.

Straty wody w Polsce mniejsze o niemal 7%

- Mierząc w kilku czy kilkunastu miejscach ciśnienie i przepływ wody systemu wodociągowego, możemy precyzyjnie zlokalizować awarię i znacznie szybciej niż dotychczas ją usunąć – mówił na łamach Teraz Środowisko Maciej Kocięcki, dyrektor rozwoju Internetu Rzeczy (IoT) z Orange Polska. Czy te inwestycje przynoszą realne efekty? Otóż, tak. Powyższe linki odnoszą do konkretnych przykładów, niżej zaś przywołujemy dane dla Polski.

Dane statystyczne potwierdzają efekty. Wodą w Polsce gospodarujemy coraz rozsądniej - wynika z raportu „Wskaźniki zielonej produkcji w Polsce 2022” Głównego Urzędu Statystycznego. Miast dotyczy tu, oczywiście, zużycie wody na potrzeby eksploatacji sieci wodociągowej, które stanowi ok. 18,5% całego krajowego zużycia(2) (1632,8 hm3 w roku 2021). GUS ocenia tę zmianę pozytywnie, wskazując, że w stosunku do 2000 r. ograniczono straty o 6,9%. W raporcie zmierzono też tzw. wskaźnik wodochłonności gospodarstw domowych (stosunek zużycia wody z wodociągów w gospodarstwach domowych do wartości dodanej brutto gospodarstw domowych). W 2021 r. (najnowsze dane) wskaźnik wyniósł 2,2 m3/tys. zł, a zatem zmalał zarówno względem 2020 r., jak i 2000 r., odpowiednio o 3,5% i 65,9%.

Nie tylko ilość

Poza ilością wody i walką z marnotrawieniem tego zasobu, technologie mogą służyć też dbałości o jej jakość. - Zbyt mało działamy „zlewniowo”, dodatkowo obawiamy się w Polsce wykorzystywać nowoczesne technologie. Przykład? Mamy trzeci na świecie atlas natężeń deszczów miarodajnych, a ciągle niewiele podmiotów czy projektantów z niego korzysta. Problemem jest także brak inwentaryzacji i monitoringu przelewów burzowych. Prawo dopuszcza 10 sztuk rocznie bez określenia objętości i ładunku zrzutu, ani wpływu na odbiornik (…) miasta mają pozwolenie na odprowadzania wód i ścieków o „jakichś parametrach” – komentował dla Teraz Środowisko Wojciech Falkowski, prezes Ecol Unicon po wydarzeniu dotyczącym retencji. Niemniej, wskazał że są przykłady udanego monitoringu jakościowego w Polsce. Wyliczył Rzeszów, gdzie na jednej ze zlewni miejskich mierzy się potencjał red-ox, przewodność czy zasolenie wód opadowych.

Na styku

Przy planowaniu gospodarowania wodami nie sposób uciec od jej powiązania z innymi elementami tkanki miejskiej. W ich dostrzeganiu i zarządzaniu nimi nowe technologie znajdują szerokie zastosowanie. Wymienić warto z pewnością inwestycje w zieleń miejską i kalkulowanie wartości usług ekosystemowych (związanych z bilansem wodnym) czy wzięcie pod uwagę przepuszczalności gruntu (koncept miasta-gąbki). Tu jednak nie zawsze technologia ma uzasadnienie – widoczny jest zwrot w kierunku tzw. nature based solutions, których nie trzeba dodatkowo utrzymywać.

Innym aspektem jest spojrzenie na wodę i ścieki jako nośniki ciepła. W bilansie energetycznym może działać to dwukierunkowo. Niektóre miasta, jak Płock czy Warszawa podejmują prace nad odzyskiem ciepła ze ścieków i wykorzystaniem w miejskiej lub przemysłowej sieci cieplnej.

- Systemy oczyszczania ścieków obiecują duże możliwości odzyskiwania ciepła. Badania wykazały, że około 20% wszystkich budynków w Niemczech mogłyby być ogrzewane przy użyciu tej technologii – wskazuje raport „The making of a smart city: best practices across Europe” (3)przygotowanym na zlecenie Komisji Europejskiej. Dalej dostajemy łyżkę dziegciu – większość dotychczasowych projektów zakończyła się niepowodzeniem ze względów technicznych i/lub przeszkód finansowych.

Wspomniany raport daje też przykłady w odwrotną stronę. Woda może uczestniczyć w gospodarowaniu energią przez odbiór ciepła odpadowego np. z serwerowni. W raporcie opisano taki pilotaż w Växjö (Szwecja).

Bydgoszcz świeci przykładem

Warto wspomnieć, że w ub. roku zakończył się unijny projekt „City Water Circles" i powstała obszerna publikacja (4)nt. gospodarki wodnej o obiegu zamkniętym i wykorzystaniu wody w miastach. Stanowi ona zestaw narzędzi zawierający informacje na temat inteligentnego planowania, zarządzania, inżynierii i rozwiązań cyfrowych w zakresie oszczędzania i ponownego wykorzystania wody. Podręcznik uzupełniono o przykład 5 pilotażowych rozwiązań, wśród których obok Turynu, Mariboru, Splitu i Budapesztu znalazł się bydgoski projekt „Wykorzystanie wody deszczowej pochodzącej z dachów do zasilania ogrodów deszczowych" (więcej w artykule Miasta, które czerpią zyski z deszczu).

Marta Wierzbowska-Kujda: Redaktor naczelna, sozolog Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.

Przypisy

1/ Tytuł publikacji to „Towards a smart water city: A comprehensive review of applications, data requirements, and communication technologies for integrated managemen”
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2210670721007150
2/ Wskaźnik nie uwzględnia nawodnień w rolnictwie i leśnictwie, analizuje jedynie zużycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności, które w 2021 r. ogółem wyniosło 8845,0 hm3.3/ Raport dostępny tutaj:
https://smart-cities-marketplace.ec.europa.eu/sites/default/files/2021-04/the_making_of_a_smart_city_-_best_practices_across_europe.pdf
4/ Podręcznik dla miast dostępny jest na stronie projektu CircularWater Cities:
https://programme2014-20.interreg-central.eu/Content.Node/CWC-Transnational-on-line-handbook-with-pilot-project-s-less.pdf

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Inwestycje w niebiesko-zieloną infrastrukturę polskich miast z dofinansowaniem 136,2 mln zł. FEPW (10 czerwca 2024)Przyroda może być naturalnym sojusznikiem. Naukowcy z PAN o Tarczy Wschód (28 maja 2024)Ultradźwiękowe inteligentne wodomierze – korzyści dla przedsiębiorstw wodociągowych i konsumentów (27 maja 2024)Tereny przemysłowe – idealne dla wiatru? (15 maja 2024)Modelowanie hydrodynamiczne. Identyfikacja obszarów zagrożonych wodami opadowymi w miastach (14 maja 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony