Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
07.07.2022 07 lipca 2022

Grad uwag do ustawy wdrażającej system kaucyjny

Przedsiębiorcy mówią wprost – system kaucyjny jest niezbędny. Jednak by mógł on funkcjonować w pełni efektywnie, projekt ustawy w tej sprawie wymaga zmian. Wśród kluczowych kwestii wymienia się m.in. wysokość kaucji. Swoje uwagi zgłaszają też JST.

   Powrót       04 marca 2022       Odpady   
system kaucyjny

Z końcem stycznia br. opublikowano długo wyczekiwany projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o odpadach (numer z wykazu: UC98), która to zawiera przepisy dotyczące systemu kaucyjnego. Więcej na temat projektu pisaliśmy w artykule pt. Kilka systemów kaucyjnych? Ustawa wdrażająca system kaucyjny trafiła do konsultacji. Zaplanowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) konsultacje projektu właśnie się zakończyły. Redakcja Teraz Środowisko przyjrzała się uwagom strony biznesowej oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.

Rozdzielenie odpadów jedno- i wielorazowego użytku

Związek Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK w opinii przekazanej Ministerstwu Klimatu i Środowiska (MKiŚ) wskazuje, że zaproponowany przez resort projekt ustawy wdrażającej w Polsce system kaucyjny „powinien zostać gruntownie przebudowany”. Związek postuluje, by przede wszystkim uwzględnić doświadczenia i wzorce z innych krajów, w których systemy kaucyjne funkcjonują z powodzeniem od lat. Jak dodano, należy zwrócić przy tym uwagę na „ewidentną różnicę w charakterze i funkcji opakowania jednorazowego użytku oraz opakowania wielokrotnego użytku”. Opakowania jednorazowego użytku po wykorzystaniu stają się odpadem opakowaniowym, natomiast opakowania wielokrotnego użytku – jak sama nazwa wskazuje – nadal stanowią pełnowartościowe opakowanie, wobec czego konieczne jest rozdzielenie tych dwóch strumieni opakowań.

Czytaj też: System kaucyjny. To nie takie proste

Wyrażono ponadto obawę, że zawarte w projekcie ustawy przepisy dopuszczające możliwość istnienie wielu systemów kaucyjnych na opakowania jednorazowego użytku mogą „doprowadzić do chaosu i konkurowania o odpad opakowaniowy nie tylko wysokością opłaty kaucyjnej, ale np. zachętami marketingowymi”. - Nawet jeśli każdy punkt handlowy zobowiązany byłby do przyjmowania odpadów opakowaniowych od wszystkich operatorów (a z projektu to niestety nie wynika), ten punkt handlowy musiałby skrupulatnie rozdzielać poszczególne odpady opakowaniowe na pochodzące od wprowadzających reprezentowanych przez rozmaitych operatorów. Do innego worka musiałaby trafiać butelka producenta A reprezentowanego przez operatora B, do innego producenta C reprezentowanego przez operatora D, i tak dalej. Dla punktów handlowych, które powinny być „sercem” systemu, stanowiłoby to niczym nieuzasadnione utrudnienie – czytamy.

Podobnego zdania są przedstawiciele Żywiec Zdrój, będącej częścią grupy spółek DANONE. W przesłanym redakcji komunikacie przedstawicielka grupy wskazuje, że operator systemu „powinien przede wszystkim przyczynić się do wypełnienia celów środowiskowych, a nie do tworzenia przewag konkurencyjnych”. - Tego rodzaju podmiot umożliwi także przeprowadzenie efektywnej kampanii edukacyjnej skierowanej do konsumentów. Nie zapominajmy, że działalność operatora ma charakter użyteczności publicznej, a nie prowadzenia działalności biznesowej dla zysku. Powinna być non-profit – zauważa Paulina Kaczmarek, kierowniczka ds. zrównoważonego rozwoju, grupa spółek Danone Polska.

Kwestia do wyjaśnienia – wysokość kaucji

W swojej opinii EKO-PAK odniósł się także do kwestii wysokości kaucji, która zdaniem Związku powinna zostać ujednolicona dla całego kraju, a jej minimalna wysokość określona w przepisach prawa (w chwili obecnej projekt nie wskazuje minimalnej wysokości kaucji). - Ustawa powinna również zmieniać ustawę o podatku od towarów i usług zmieniając sposób rozliczenia VAT od kaucji, uwzględniając zarówno opakowania wielokrotnego użytku, jak i opakowania jednorazowe. Kaucja nie jest towarem ani usługą, podatek VAT powinien być tu więc neutralny – dodaje EKO-PAK.

Czytaj też: System kaucyjny w Polsce - ile będzie kosztowało przekucie idei w praktykę?

Przedstawicielka Żywiec Zdrój również odnosi się do tej kwestii. Jak wskazuje, zbyt niska wysokość kaucji nie będzie zachęcała konsumentów do zwrotu opakowania, wobec czego może wystąpić ryzyko budowania przewagi konkurencyjnej w oparciu o jej wysokość (niższa cena produktu na półce), ingerencji w rynek oraz niezrealizowanych celów środowiskowych.

Rola jednostek handlowych w systemie

Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej zwracają natomiast uwagę, że jednostkom handlu detalicznego i hurtowego odbierającym odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym „należy w sposób wyraźny nadać status podmiotów prowadzących nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów w rozumieniu art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach”. – W efekcie ww. jednostki handlowe powinny być zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów w zakresie odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym – dodano w opinii Pracodawców RP.

Ich zdaniem przepisy powinny ponadto „pozwalać na składowanie przez jednostki handlowe oddanych opakowań w zgniecionej lub sprasowanej formie”.

Samorządowcy też mają swoje uwagi

Uwagi do projektu ustawy przedstawiła także strona samorządowa. Członkowie Komisji Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Związku Miast Polskich (ZMP) podkreślają, że „ograniczenie strumienia odpadów komunalnych o odpady opakowaniowe najłatwiej nadające się do recyklingu sprawi, iż gminy będą zobowiązane do osiągania dotychczasowych poziomów w oparciu o istotnie zmieniony strumień odpadów zawierający mniejsze ilości odpadów łatwo recyklowalnych”. - Mając powyższe na uwadze koniecznym jest zmodyfikowanie ciążących na gminach obowiązków w zakresie osiąganych poziomów recyklingu. Podkreślić w tym kontekście należy, iż zgodnie z prawodawstwem unijnym obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu spoczywa na państwach członkowskich, a nie na gminach – podano.

ZMP za niezrozumiałe uznaje także „odrębne procedowanie zmian dotyczących systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) oraz systemu kaucyjnego” oraz „brak przedstawienia całościowej wizji systemu odpadowego znacząco utrudnia możliwość zaopiniowania jego poszczególnych elementów”. W ocenie strony samorządowej konieczne jest ponadto dokonanie rzetelnej analizy finansowej dotyczącej wpływu projektowanego systemu kaucyjnego na koszty funkcjonowania gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi.

Joanna Spiller: Dziennikarz, inżynier środowiska Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

MKiŚ: Ustawa wdrażająca system kaucyjny jesienią w Sejmie (24 czerwca 2022)Czerpmy z doświadczeń innych państw, czyli jak wdrożyć system kaucyjny w Polsce (23 czerwca 2022)Wyrzucane do środowiska puszki i butelki stają się pułapkami dla zwierząt. Wyniki badań naukowych (20 czerwca 2022)Nowej wersji projektu systemu kaucyjnego jeszcze nie ma, ale już są uwagi (08 czerwca 2022)Puszki i „małpki” w systemie kaucyjnym. MKiŚ zaproponował zmiany do projektu ustawy (02 czerwca 2022)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony