Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
01.02.2023 01 lutego 2023

Program oczyszczania kraju z azbestu do zmiany. Jest apel gmin wiejskich

W Polsce wciąż zalega około 7 mln ton wyrobów zawierających azbest, na których usunięcie – przy obecnym tempie działań – potrzeba 50 lat. Zdaniem Związku Gmin Wiejskich RP krajowy program oczyszczania z azbestu wymaga zmian.

   Powrót       19 stycznia 2023       Ryzyko środowiskowe   

Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) apeluje o zmiany w Programie oczyszczania kraju z azbestu na lata 2009-2032 oraz zwiększenie wsparcia dla właścicieli nieruchomości, na terenie których w dalszym ciągu znajdują się wyroby zawierające azbest. - ZGWRP wnosi o krytyczną ocenę dotychczasowej realizacji Programu, jego rewizję i podjęcie nowych działań, stworzenie nowych narządzi oraz mechanizmów pozwalających na znaczne przyspieszenie tempa eliminacji azbestu z przestrzeni publicznej – czytamy w stanowisku ZGWRP.

Na usunięcie azbestu potrzeba kolejnych 50 lat

ZGWRP wskazuje – powołując się na wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli - że po ponad 12 latach funkcjonowania Programu w Polsce usunięto zaledwie 17% z ok. 8,5 mln ton zinwentaryzowanych wyrobów zawierających azbest . Kontrola NIK wykazała, że „tempo unieszkodliwiania azbestu wynosi 0,12 mln ton rocznie”, co oznacza, że aby usunąć zalegający w kraju azbest „potrzeba będzie dodatkowo jeszcze prawie 50 lat”.

- Okazuje się, że podobny problem występuje także w wielu innych państwach Wspólnoty Europejskiej. Wskazują na to prace w kierunku zmiany dyrektywy w sprawie azbestu. Także przyczyny takiego stanu nie dotyczą tylko Polski. Zarówno na podstawie raportu NIK oraz toczących się prac np. w Europejskim Komitecie Regionów, który pracuje nad opinią w zakresie zmiany dyrektywy, stwierdzono, że „główną przyczyną wolnego tempa usuwania azbestu jest fakt, iż dofinansowanie ze środków np. budżetu państwa dotyczy wyłącznie demontażu i unieszkodliwiania wyrobów azbestowych, szczególnie pokryć dachowych wykonanych z eternitu. Osoby fizyczne często nie posiadają wystarczających środków finansowych na materiały budowlane i usługi związane z wymianą pokrycia dachowego i dlatego rezygnują z inwestycji” – czytamy w stanowisku ZGWRP.

Czytaj też: Ochrona pracowników przed azbestem. Rada UE uzgadnia stanowisko

Krok w dobrym kierunku, ale…

ZWGRP ocenia, że krokiem w dobrym kierunku było przyjęcie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia na wymianę pokryć dachowych z materiałów szkodliwych dla zdrowia lub środowiska w gospodarstwach rolnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a także regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Związek wskazuje przy tym na konieczność zwiększenia puli środków finansowych dla gmin wiejskich na zadania związane z odbiorem i utylizacją azbestu z obiektów gospodarstw rolnych w latach 2023-2025, aby osiągnąć największy możliwy efekt zadań objętych rozporządzeniem.

Propozycja zmian

Wśród nowych rozwiązań, które będą sprzyjać zwiększeniu tempa suwania azbestu, ZGWRP wskazuje m.in. na efektywniejszą edukację i potrzebę zwiększenia świadomości o szkodliwości azbestu, włączenie do działań kontrolnych i wspomagających administrację gminną państwowych służb inspekcji sanitarnej i ochrony środowiska czy objęcie wsparciem nie tylko procesów demontażu i unieszkodliwiania azbestu, ale także kosztów wymiany na nowe pokrycia dachowe (na wzór gospodarstw rolnych).

Zdaniem ZGWPR pomocne mogłoby okazać się ponadto wprowadzenie do programów termomodernizacyjnych także docieplenia dachów i stropodachów wraz z wymianą pokrycia azbestowego na inne nowoczesne i ekologiczne materiały, a także wprowadzenie dla gmin z obszarami wiejskimi refundacji (rekompensat) z budżetu państwa za ulgi w podatku rolnym związane z inwestycjami w zakresie usuwania azbestu w gospodarstwach rolnych oraz wprowadzenie ulg inwestycyjnych, możliwych do odliczenia od podstawy podatków dochodowych, wydatków związanych z usuwaniem azbestu i wymianą pokryć dachowych.

Związek apeluje także o ustanowienie Specjalnego Krajowego Funduszu na realizację Programu oraz odtworzenie gminnych i powiatowych funduszy ochrony środowiska, które działając lokalnie wspierałyby programy rządowe i regionalne w zakresie likwidacji azbestu.

Joanna Spiller: Dziennikarz, inżynier środowiska Teraz SamorządWięcej treści dotyczących samorządów w zakładce Teraz Samorząd.
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony