Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
21.02.2024 21 lutego 2024

Krok bliżej do odbudowy przyrody. Jest porozumienie ws. Nature Restoration Law

Jest już porozumienie w sprawie rozporządzenia Nature Restoration Law. Rada UE i Parlament Europejski wypracowały wspólne stanowisko, które będzie teraz mogło zostać oficjalnie przyjęte i wprowadzone w życie.

   Powrót       10 listopada 2023       Zrównoważony rozwój   

O prowadzonych negocjacjach pisaliśmy wczoraj – rozmowy miały doprowadzić do powstania ostatecznego kształtu zainicjowanej przez Komisję Europejską regulacji w sprawie odtwarzania i odbudowy zasobów przyrodniczych. Porozumienie zachowuje najważniejsze cele odbudowania co najmniej 20% obszarów lądowych i morskich UE do 2030 roku oraz wszystkich ekosystemów wymagających działań naprawczych do roku 2050. Ustanawia także prawnie wiążące cele dla każdego z wymienionych ekosystemów. Jak w przedstawionym komunikacie przypomina Rada UE, Nature Restoration Law stanowi część unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności i pomoże Unii Europejskiej zrealizować zobowiązania podjęte na ONZ-owskim szczycie COP15 w ramach porozumienia Kunming-Montreal. Dumę z zawartych ustaleń wyraziła wicepremier sprawującej prezydencję UE Hiszpanii Teresa Ribera Rodriguez – Rozporządzenie pomoże nam odbudować zdrowe poziomy bioróżnorodności w państwach członkowskich i zabezpieczyć przyrodę dla przyszłych pokoleń, jednocześnie realizując nasze cele klimatyczne.

Działania naprawcze dla różnych ekosystemów

Cele Nature Restoration Law obejmą ekosystemy lądowe, przybrzeżne i słodkowodne, w tym lasy, mokradła, łąki – ich pełna lista zawarta jest w aneksach do rozporządzenia. Do 2030 r. należy odbudować co najmniej 30% z siedlisk znajdujących się w złej kondycji z priorytetem dla obszarów Natura 2000. Do 2040 r. odbudowa ma objąć co najmniej 60% siedlisk w złej kondycji, do 2050 r. natomiast co najmniej 90% z nich. Rozporządzenie nakazuje państwom członkowskim zapobieganie pogarszaniu stanu siedlisk – szczegółowe wskaźniki będą zależeć od rodzaju danego siedliska. Ważnym obszarem, które uwzględnia przyjęta wersja Nature Restoration Law jest odbudowa populacji owadów zapylających, których liczba oraz bioróżnorodność w ostatnich dekadach dramatycznie się zmniejszyła. Państwa członkowskie będą musiały przyjąć środki odwracające ten proces oraz monitorować ich skuteczność; pomoże w tym naukowa metodologia określona w aktach delegowanych Komisji.

Czytaj też: ESRS E4, czyli bioróżnorodność i ekosystemy w raportowaniu zrównoważonego rozwoju

Rozporządzenie określa konkretne wymagania dla poszczególnych typów ekosystemów. Jeśli chodzi o ekosystemy rolnicze, państwa będą musiały doprowadzić do wzrostu co najmniej dwóch z trzech wskaźników: indeksu motyli łąkowych, udziału terenów rolnych o wysokiej różnorodności krajobrazu oraz zasobów węgla organicznego w glebie mineralnej na gruntach uprawnych. Cele dotyczą także odbudowy populacji ptaków. Jeśli chodzi o kontrowersyjną na wcześniejszych etapach procedowania Nature Restoration Law kwestię odbudowy mokradeł, porozumienie dopuszcza elastyczność. Jak czytamy, do 2030 r. przywróceniu powinno ulec 30% osuszonych wcześniej dla rolnictwa terenów podmokłych, do 2040 – 40%, a do 2050 – 50%. Państwa członkowskie będą mogły jednak wystąpić o niższe progi, o ile uznają, że ich potrzebują. Rada i Parlament zgodziły się także, że odbudowa mokradeł nie będzie się wiązać z ciężarami dla rolników i prywatnych właścicieli gruntów. Cele odbudowy lasów będą mierzone takimi wskaźnikami jak ilość martwego drewna czy obecność ptaków pospolitych. Państwa członkowskie zostały także wezwane do posadzenia co najmniej 3 mld kolejnych drzew do 2030 roku.

Narodowe plany odbudowy

Porozumienie wychodzi poza obszary tradycyjnie postrzegane jako „dzikie” i wkracza również do miast. Między wejściem rozporządzenia w życie a końcem 2030 r. nie może dojść do utraty netto miejskich terenów zielonych, chyba że zajmują one już 45%.

Na „celowniku” Nature Restoration Law pojawiają się też rzeki. Do 2030 r. należy poddać renaturyzacji co najmniej 25 tys. km z nich. Wszystkie z tych działań wraz z odnotowanymi postępami będą musiały być przedstawiane przez państwa UE Komisji Europejskiej w tzw. narodowych planach odbudowy (ang. nature restorations plans). Plany będą formułowane i prezentowane stopniowo – w pierwszej kolejności obejmując okres do czerwca 2032 r. z przeglądem działań wykraczających poza tę datę. Następne części uwzględnią działania na kolejne dziesięciolecia. Jak czytamy, „do czerwca 2032 r. państwa członkowskie przedstawią plany do 2042 r. z przeglądem działań do 2050, w czerwcu 2042 r. natomiast - na pozostały okres - do 2050”. Plany mogą uwzględniać społeczne, ekonomiczne i kulturowe zróżnicowanie poszczególnych państw. Komisja z kolei zostanie zobowiązana do przedłożenia sprawozdania na temat dostępnych zasobów finansowych i potrzeb w zakresie ich wdrażania – rok po wejściu regulacji w życie. Państwa będą mogły uzupełniać te środki własnymi publicznymi i prywatnymi programami wsparcia odbudowy ekosystemów. W 2033 r. Komisja oceni postępy we wdrażaniu rozporządzenia.

Rozporządzenie gotowe, ale jeszcze nieprzyjęte

O komentarz na temat osiągniętego porozumienia poprosiliśmy Augustyna Mikosa z Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot, który relacjonował nam poprzednie etapy prac nad Nature Restoration Law. Przedstawiciel Pracowni wyraża zadowolenie z powodu przywrócenia do regulacji wszystkich ekosystemów; Europarlament chciał zrezygnować m.in. z celów dla ekosystemów rolniczych. – Parlamentowi nie udało się powstrzymać zapisów dotyczących torfowisk i terenów rolniczych, co nastraja pozytywnie. Dobrze też, że wymogi odtwarzania wykroczą poza obszary Natura 2000 – mówi Mikos, przestrzegając równocześnie, że wypracowanie wspólnego stanowiska nie kończy jeszcze całego procesu legislacyjnego. Ten bowiem trwa nadal. Rozporządzenie w ustalonym kształcie musi zostać jeszcze przyjęte przez parlamentarną Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, cały Parlament Europejski oraz Radę UE. – Czekamy na publikację ostatecznego tekstu i nadchodzące głosowania. Kilka miesięcy temu w Parlamencie zgłoszono wniosek o odrzucenie projektu. Mamy nadzieję, że teraz nie wydarzy się nic podobnego – zauważa Augustyn Mikos. Jak dodaje, kiedy ambitne prawo wejdzie już w życie, na społeczeństwie obywatelskim spocznie obowiązek monitorowania jego implementacji.

Szymon Majewski: Dziennikarz

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Próby osuszania dotknęły większości torfowisk w Polsce. Obraz sytuacji przed Światowym Dniem Mokradeł (31 stycznia 2024)Zmiany na dwóch obszarach Natura 2000. MKiŚ publikuje projekty rozporządzeń (23 stycznia 2024)Od sprawiedliwej transformacji po rządy prawa. Postulaty EEB przed prezydencją Belgii w Radzie UE (29 grudnia 2023)Przywrócić nawodnienie, odnowić bagna. Oczekiwania Centrum Ochrony Mokradeł (14 grudnia 2023)Muzea przyrody. Gdzie tworzyć i jak wzmacniać parki narodowe? (13 grudnia 2023)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony