Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Specjalista ds. zamówień publicznych Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
Inspektor ochrony środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu

Raport ONZ bije na alarm. Primo: ocalić przyrodę i bioróżnorodność

a+a-    Powrót       06 maja 2019       Zrównoważony rozwój   

Zmiana klimatu pogłębia utratę różnorodności biologicznej, czego konsekwencje już odczuwamy. Nawet milion gatunków fauny i flory jest zagrożonych wyginięciem, a zasoby naturalne są źle zarządzane - oto konkluzje raportu ONZ.

ONZ opublikował dziś wszechstronną ocenę stanu bioróżnorodności na świecie. Raport Międzyrządowej Platformy ds. Różnorodności Biologicznej i Funkcji Ekosystemu (skrót - IPBES, “bioróżnorodnościowy” odpowiednik IPCC) to pierwszy tego rodzaju dokument.

Dokument analizuje aktualną skalę utraty bioróżnorodności oraz jej przyczyny, przedstawia prognozy na przyszłość oraz środki pozwalające uniknąć najgorszego scenariusza w ciągu następnych 30 lat. Podobnie jak to się dzieje z raportami IPCC, najważniejsza część, czyli “podsumowanie dla decydentów politycznych”, została ustalona w toku dyskusji pomiędzy naukowcami a przedstawicielami 132 rządów. Tygodniowe obrady zakończyły się w sobotę (4 maja br.) w Paryżu. Obecnie trwa tłumaczenie raportu na języki urzędowe Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Główne konkluzje

- Z około ośmiu milionów gatunków zwierząt i roślin na Ziemi, nawet milion gatunków jest obecnie zagrożonych wyginięciem, wiele z nich - w ciągu najbliższych dekad. Obecne tempo wymierania gatunków na świecie jest dziesiątki do setek razy szybsze niż średnia z ostatnich 10 milionów lat, a tempo to wzrasta. Wyginięcie grozi 40 procentom gatunkom płazów, jednej trzeciej gatunków koralowców tworzących rafy, rekinów i krewnych rekinów oraz ssaków morskich. Wśród owadów zagrożonych jest 10 procent gatunków - wyliczają naukowcy z IPBES.

Naukowcy stwierdzają także, że aż trzy czwarte środowiska lądowego i około 66 proc. środowiska morskiego uległo znacznym zmianom w wyniku działań człowieka. Średnia liczebność gatunków rodzimych w większości głównych siedlisk lądowych spadła od początku XX wieku o co najmniej 20 proc.

Ludzie walczą o zasoby

Od 1970 r. liczba ludzi na świecie wzrosła o 105 proc. – od niecałych 4 miliardów do blisko 8 miliardów i nadal rośnie. Jednocześnie, tylko od 1992 roku o 100 proc. wzrosła liczba powierzchni zurbanizowanych. To oznacza, że stale rośnie presja na naturalne obszary. Na całym świecie toczy się obecnie około 2500 konfliktów o paliwa kopalne, wodę, żywność i ziemię. Tendencja ta utrzyma się szczególnie na obszarach, w których przewiduje się znaczące negatywne skutki zmiany klimatu i utraty bioróżnorodności, i gdzie jednocześnie mieszka najwięcej ludności rdzennej i najuboższych - stwierdzają naukowcy.

- Najważniejszą przyczyną utraty bioróżnorodności jest coraz bardziej uprzemysłowione rolnictwo. Dąży ono do zapewnienia każdemu zuniformizowanej w skali świata diety, z coraz większą ilością mięsa, tłuszczu i cukru - mówi Yann Laurans, dyrektor programu ds. różnorodności biologicznej i ekosystemów w paryskim think tanku IDDRI (Instytucie Zrównoważonego Rozwoju i Spraw Międzynarodowych).

Fakty, nie mity

Naukowcy szacują, że w porównaniu z poziomem sprzed epoki przemysłowej utraciliśmy prawie jedną trzecią obszarów leśnych na świecie. Zwracają uwagę, że kraje OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) subsydiują rolnictwo kwotą około 100 mld dol. rocznie (dane za 2015 r.), podczas gdy zbytnia intensyfikacja rolnictwa może być potencjalnie szkodliwe dla środowiska, a około 25 proc. emisji gazów cieplarnianych powstaje w wyniku wylesiania gruntów, produkcji roślinnej i nawożenia, przy czym 75 proc. emisji pochodzi od zwierząt. Ekosystemy morskie i lądowe pochłaniają 5,6 gigaton emisji CO2, co odpowiada 60 proc. światowych emisji paliw kopalnych. Oznacza to, że globalnych problemów klimatycznych nie uda się rozwiązać bez ocalenia zasobów przyrodniczych.

Zmiana klimatu a różnorodność biologiczna

Autorzy z IPBES porównali swoje modele z przyszłymi scenariuszami klimatycznymi IPCC, aby sprawdzić, w jaki sposób wzrost temperatury i związany z nim kryzys klimatyczny może mieć wpływ na różnorodność biologiczną. Konkludują, że szacowany odsetek gatunków zagrożonych wyginięciem z samego tylko ocieplenia o 2 st. C wynosi 5 proc., w porównaniu z 16 proc. przy ociepleniu o 4,3 st. C (obecna trajektoria). Strategie, które mogą ograniczyć wzrost temperatury do 1,5 st. C, dają również największe szanse na zachowanie możliwie największej różnorodności biologicznej.

Kluczowe negocjacje w Chinach w 2020 r.

Raport IPBES o stanie Bioróżnorodności i Funkcji Ekosystemu uwzględnia ustalenia około 15 tysięcy artykułów naukowych, skompilowanych przez 145 naukowców z około 50 krajów w ciągu trzech lat. Dokument dziś upubliczniony to tzw. “streszczenie dla decydentów politycznych”, zawierające główne wnioski i rekomendacje. Pełna wersja raportu, zawierająca wszystkie dane, o spodziewanej objętości około 1500 stron, ukaże się w najbliższych miesiącach.

Raport ocenia zmiany, jakie zaszły w środowisku naturalnym na przestrzeni ostatnich 50 lat. Pokazuje współzależności pomiędzy zmianą klimatu a utratą bioróżnorodności i korzyści, jakie czerpiemy z natury. Zawiera zestaw możliwych scenariuszy na następne dekady, pokazując, jak wybrany model rozwoju gospodarczego wpłynie na środowisko naturalne.

Raport został przygotowany na wniosek państw-stron Konwencji o Różnorodności Biologicznej przed negocjacjami, które odbędą się w przyszłym roku w Chinach. Będą one dotyczyły wizji dla bioróżnorodności do roku 2050 oraz spełnienia tzw. celów Aichi dot. bioróżnorodności.

Katarzyna Zamorowska: Dziennikarz, prawnik

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Katowice będą ubiegać się o tytuł Zielonej Stolicy Europy (11 czerwca 2019)Spór o projekty aneksów do planów urządzenia lasu dla trzech nadleśnictw w Puszczy Białowieskiej (28 maja 2019)Gdynia: Cztery ule stanęły na dachu magistratu (27 maja 2019)Inwazyjne gatunki obce w Polsce (27 maja 2019)Ardanowski: do pszczelarzy trafią środki z funduszu promocji rzepaku i roślin białkowych (17 maja 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony
Finansowanie termomodernizacji budynków wielorodzinnych