Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Starszy inspektor w Wydziale Infrastruktury i Nieruchomości Opolski Urząd Wojewódzki
Certyfikacja dla miast ISO 37120 – Smart City firmy Arcadis

Biznes na bagnach

a+a-    Powrót       19 lipca 2017       Woda   

Zainteresowanie turystów, dostawy wody pitnej, ochrona przeciwpowodziowa, zwiększone połowy ryb. To tylko niektóre z korzyści, jakie przynoszą dobrze chronione mokradła. Tymczasem tylko w ostatnim wieku degradacji uległo 60 proc. światowych mokradeł.

Mokradła były (i często nadal są) uznawane za bariery rozwoju gospodarczego regionu. W konsekwencji wiele obszarów podmokłych zostało zdegradowanych w wyniku celowych działań człowieka - na przykład budowania systemów odwadniających, aby dostosować teren do wymagań rolnictwa. Według szacunków przedstawianych na stronie internetowej Konwencji Ramsarskiej(1) w ostatnim wieku zostało zdegradowanych 60 proc. światowych mokradeł.

Tereny podmokłe można jednak zagospodarować w inny sposób - korzystniejszy w długoterminowej perspektywie.

Pierwszym dość dobrze znanym w Polsce sposobem na czerpanie korzyści finansowych z ochrony obszarów podmokłych jest pobieranie dopłat oferowanych w ramach programów rolno-środowiskowych. Dopłatami mogą zostać objęte np. ekstensywnie użytkowane łąki. Zachowanie mokradeł może być także przyczynkiem do kultywowania lokalnych tradycji, takich jak ekstensywny wypas zwierząt gospodarskich.

Konwencja Ramsarska

Konwencja o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe (The Convention on Wetlands of International Importance), zwana Konwencją Ramsarską, została podpisana w Ramsarze 2 lutego 1971 r. Dotychczas ratyfikowało ją 168 państw, które wyznaczyły 2186 obszarów wodno-błotnych o międzynarodowym znaczeniu.

Konwencja Ramsarska jest jedynym układem międzynarodowym w zakresie środowiska, poświęconym określonemu typowi ekosystemu – mokradłom. Celem Konwencji jest ochrona i zrównoważone użytkowanie wszystkich mokradeł poprzez działania na szczeblu krajowym i lokalnym oraz współpracę międzynarodową. Szczególną uwagę poświęca się w Konwencji mokradłom jako środowisku życiowemu ptactwa wodnego.

Polska jest Stroną Konwencji od 22 marca 1978 r., a na jej terenie znajduje się już 13 obszarów objętych ochroną w ramach Konwencji Ramsarskiej.

Źródło: GDOŚ

Koło napędowe turystyki

Ekonomicznie korzyści z ochrony mokradeł to nie tylko bezpośrednie zyski finansowe, ale także miejsca pracy i produkty w sektorach powiązanych z ochroną przyrody, czyli w rolnictwie, leśnictwie, rybołówstwie, produkcji wyrobów drewnianych czy turystyce. Swoistym sposobem na biznes może być postawienie na ochronę środowiska i przyciąganie w ten sposób turystów. Niejednokrotnie ogromną rolę odgrywają tutaj odpowiednie certyfikaty.

Mokradła mogą być kołem napędowym turystyki. Zarówno dzikie tereny dla znawców obserwujących zwierzęta w ich naturalnym środowisku, jak i przecinające bagna drewniane ścieżki dostosowane do możliwości i wymagań przeciętnego piechura będą działały jak magnes, o ile będą właściwie chronione i udostępniane. Krajowym przykładem są rozlewiska nad Biebrzą(2), przyciągające nie tylko polskich, ale także zagranicznych ornitologów dzięki występowaniu takich gatunków, jak wodniczka i orlik grubodzioby.

Zasoby pozyskiwane z mokradeł to m.in. woda, ryby, drewno opałowe, papirus, surowce do produkcji cegieł czy trzcina. Tę ostatnią pozyskuje się m.in. w dwóch obszarach Ramsar(3) - Neusiedl lake area (Austria) i Narwiańskim Parku Narodowym (Polska) – i wykorzystuje do produkcji strzech, mat izolacyjnych i materiałów budowlanych, a także do spalania.

Bezcenne bezpieczeństwo powodziowe

Uniknięcie strat lub dużych nakładów pieniężnych również jest uznawane za korzyść finansową. W tym kontekście nie można pominąć retencyjnych zdolności mokradeł. Ich występowanie podnosi bezpieczeństwo powodziowe, a tym samym minimalizuje potencjalne straty spowodowane przez powodzie. Ta funkcja mokradeł może zostać odniesiona zarówno do poziomu krajowego, jak i lokalnego. Dodatkowo, torfowiska magazynują CO2, więc ich zagospodarowanie z powodzeniem może być uwzględniane w polityce klimatycznej.

Mokradła mają też szansę stać się częścią inwestycji publicznych łączących zachowanie naturalnych terenów, finansowe oszczędności i zapewnienie dostaw wody. W Nowym Jorku wodę pitną dla 9 milionów konsumentów zapewnia się dzięki programowi ochrony pobliskich mokradeł (Long-Term Watershed Protection Program(4)). W ten sposób uniknięto budowy instalacji filtrującej wodę. Roczne finansowanie programu ochrony reprezentuje koszt zbliżony do utrzymania takiej instalacji, a w przypadku instalacji w grę wchodziłaby jeszcze jej budowa, szacowana na kilka miliardów dolarów. Przy okazji mieszkańcy metropolii mogą korzystać z chronionego obszaru do celów rekreacyjnych, tj. żeglarstwo i wędkarstwo.

Nie można też zapomnieć, że w przyrodzie (i w biznesie) poszczególne elementy są ze sobą silnie powiązane. Wyzwaniem jest wyzwolenie pozytywnych łańcuchów takich powiązań. Przykładowo – zdolność mokradeł do oczyszczania wody prowadzi do poprawy jej jakości, co z kolei wpływa na stan siedlisk ryb i liczebność populacji, która odzwierciedla się w wielkości połowów. A te mają ostateczny wpływ na zwiększenie zarobków rybaków.

Dominika Adamska: Sekretarz redakcji, geograf

Przypisy

1/ Znaczenie mokradeł zarówno dla światowego ekosystemu, jak i dla gospodarki prezentuje cykl filmów udostępnianych na stronie Konwencji Ramsarskiej.
http://www.ramsar.org/resources/videos
2/ Biebrzański Park Narodowy jest jednym z 13 obszarów Ramsar zlokalizowanych w Polsce.
https://www.biebrza.org.pl/
3/ Business opportunities and constraints for sustainable use of wetlands
http://www.ramsar.org/news/business-opportunities-and-constraints-for-sustainable-use-of-wetlands
4/ Long-Term Watershed Protection Program
http://www.nyc.gov/html/dep/html/watershed_protection/index.shtml

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Torfowiska: wielowiekowy sprzymierzeniec może obrócić się przeciwko nam (29 kwietnia 2019)Jutro obchodzimy Światowy Dzień Mokradeł (01 lutego 2019)ME: COP24 to dobry moment na ogłoszenie polityki energetycznej Polski (16 listopada 2018)Drawieński Park Narodowy z dotacją na zakup sprzętu do ochrony przyrody przed pożarami i kłusownikami (14 listopada 2018)Wraz ze wzrostem temperatury torfowiska przyczynią się do zmian klimatu (14 września 2018)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony
Finansowanie termomodernizacji budynków wielorodzinnych