Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
30.07.2021 30 lipca 2021

Projekt Polityki Surowcowej Państwa już w konsultacjach

Polityka Surowcowa Państwa ma być filarem bezpieczeństwa i efektywnego gospodarowania zasobami wszystkich dostępnych w Polsce kopalin i surowców mineralnych w całym łańcuchu wartości. I jednocześnie być pomostem do GOZ i maksymalizacji OZE.

   Powrót       12 lipca 2021       Zrównoważony rozwój   

Takie są kluczowe założenia projektu(1) Polityki Surowcowej Państwa (PSP), który Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało 9 lipca br. do konsultacji publicznych (czas na zgłaszanie uwag to 30 dni). Równolegle resort przystępuje do prac związanych z przeprowadzeniem Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko dokumentu.

Interdyscyplinarność tematu

Temat nie należy do łatwych, choćby dlatego, że kwestia gospodarowania surowcami stanowi zagadnienie interdyscyplinarne i koreluje z innymi kluczowymi dokumentami strategicznymi państwa. W dokumencie wskazuje się, że działaniami przewidzianymi do realizacji ujętymi w PSP2050 w ramach celu szczegółowego pt. "Zapewnienie sprzyjających warunków prawnych dla obecnych i przyszłych inwestorów oraz rozwój i unowocześnienie branży geologiczno-górniczej" jest zdefiniowanie i ujęcie normatywne złóż oraz surowców antropogenicznych (mineralnych zasobów antropogenicznych) oraz inwentaryzacja obecnych składowisk odpadów wydobywczych w celu rozpoznania możliwości wykorzystania zgromadzonych tam odpadów.

Czytaj też: Priority first, czyli dlaczego ubocznym produktom spalania powinno przysługiwać pierwszeństwo

Autorzy dokumentu przekonują także, że treść PSP2050 - w odniesieniu do surowców energetycznych – zbieżna jest z zapisami Krajowego planu na rzecz klimatu i energii na lata 2021-2030. Dodatkowo zgodnie z określonymi krajowymi założeniami i celami w wymiarze bezpieczeństwa energetycznego przewiduje się zmniejszenie do 56-60 proc. udziału węgla w wytwarzaniu energii elektrycznej w 2030 roku. - Niemniej jednak rolą Polityki surowcowej państwa nie jest zapewnienie dostępu wyłącznie do złóż kopalin, których udział jest planowany w miksie energetycznym, lecz do wszystkich udokumentowanych złóż, szczególnie tych, które spełniają kryteria złóż strategicznych. Działanie takie wynika z faktu, iż Polityka surowcowa państwa musi traktować wszystkie złoża kopalin, nawet te, których eksploatacja nie jest na dzień dzisiejszy planowana, jako bazę rezerwową zapewniającą możliwość ich wykorzystania w sytuacji, której nie można przewidzieć w obecnej chwili (geopolityka, konflikty zbrojne, rozwój nowych technologii) – czytamy w dokumencie.

Trzy kategorie najważniejszych surowców

W wyniku analiz uwzględniających znaczenie poszczególnych surowców mineralnych dla gospodarki krajowej zidentyfikowano ich trzy kategorie: kluczowe, strategiczne i krytyczne. Surowce kluczowe to te o podstawowym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania gospodarki (de facto stanowiące podstawę funkcjonowania przemysłu). Wśród nich są zarówno surowce, których krajowa baza zasobowa jest duża, ale i surowce deficytowe. Surowce strategiczne, to zgodnie z projektem PSP2050 takie surowce, które nie są w sposób wystarczający (min. 90 proc.) pozyskiwane ze źródeł krajowych lub których możliwości trwałego pozyskania z tych źródeł są ograniczone lub zagrożone oraz inne surowce niepozyskiwane w kraju (deficytowe), a niezbędne dla obronności kraju i bezpieczeństwa narodowego oraz rozwoju innowacyjnych technologii. Zaś za surowce krytyczne dla polskiej gospodarki uznaje się takie surowce kluczowe lub strategiczne, których możliwości pozyskania zarówno ze źródeł pierwotnych, jak i wtórnych, są obarczone albo dużym ryzykiem, albo istnieją bardzo duże trudności ich pozyskania, a możliwości ich substytucji są niewielkie. Są to w szczególności surowce znajdujące się na liście surowców krytycznych dla Unii Europejskiej(2), ale także takie surowce, które mimo występowania w dużej ilości są niemożliwe do pozyskania np. z powodu uwarunkowań planistycznych, protestów społecznych itp.

Czytaj też: Czesi będą pozyskiwać mangan z hałd górniczych. Czy byłoby to możliwe w Polsce?

Autorzy projektu zastrzegają jednak, że ze względu na zmieniające się uwarunkowania te definicje mogą ulegać modyfikacjom, co będzie uwzględniane w aktualizacji PSP.

Silniejsza pozycja Głównego Geologa Kraju?

Za kluczową kwestię umożliwiającą skuteczną realizację założeń określonych w Polityce surowcowej państwa uznaje się właściwą organizację organów administracji odpowiedzialnych za kwestie dotyczące geologii oraz kopalin do produkcji surowców. W tym celu „należy podjąć działania polegające na wzmocnieniu pozycji Głównego Geologa Kraju, pełniącego funkcję Pełnomocnika Rządu do spraw Polityki Surowcowej Państwa poprzez uczynienie go centralnym organem administracji geologicznej” – czytamy w dokumencie. Przypomnijmy, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Polityki Surowcowej Państwa (Dz. U. poz. 1906) określono, iż Pełnomocnikiem jest sekretarz stanu albo podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska – Główny Geolog Kraju.

Mówi się też o tym, żeby dokonać wyodrębnienia geologii do samodzielnego działu administracji rządowej określając nowe zadania ściśle związane z polityką i bezpieczeństwem surowcowym państwa (włączając także surowce energetyczne).

Katarzyna Zamorowska: Dziennikarz, prawnik

Przypisy

1/ Dokument jest dostępny tutaj:
https://www.gov.pl/web/klimat/rozpoczely-sie-konsultacje-publiczne-projektu-polityki-surowcowej-panstwa?fbclid=IwAR0a4JA2mmrRnxejzQPm_JIrEgHQB3BYJSXG0JQlC0yKlkSMXIHrzBFUtv0
2/ W przygotowanej w 2011 r. liście surowców krytycznych wymieniono 14 surowców, w 2014 r. na liście znalazło się już 20 surowców uznanych za krytyczne. Po przeglądzie w 2017 r. lista wydłużyła się do 27 surowców, a w 2020 r. rozszerzona została o kolejne 3 surowce. Jak informuje europosłanka Izabela Kloc (PiS), kolejna aktualizacja europejskiej listy surowców krytycznych ma mieć miejsce w 2023 r.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Norbert Lenkiewicz został powołany na Głównego Geologa (11 sierpnia 2020)Pokrętna ścieżka do zamknięcia obiegu (03 czerwca 2020)Priority first, czyli dlaczego ubocznym produktom spalania powinno przysługiwać pierwszeństwo (23 kwietnia 2020)Główny Geolog Kraju: surowce wtórne należy uwzględnić w polityce surowcowej państwa (27 września 2019)Idą zmiany w zarządzaniu krajowymi zasobami surowcowymi (03 kwietnia 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony