Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
24.05.2024 24 maja 2024

Dlaczego biometan w Polsce nie rozwija się tak, jak na Zachodzie?

Szybki sprint w Czechach kontra trwanie w blokach startowych w Polsce. Wsparcie OPEX-owe i waloryzacja produktów ubocznych to niektóre z pomysłów, którymi dzielą się eksperci rynku działający wokół projektu GreenMeUp.

   Powrót       14 marca 2024       Energia   

Pod koniec 2023 r. mieliśmy w Polsce 383 instalacje biogazowe, o mocy ok. 300 MWe, z czego 168 stanowiły biogazownie rolnicze. Status zerowy w kwestii liczby biometanowni, pozostaje stały mimo ubiegłorocznych zmian prawnych. Równocześnie wiadomo o kilku prowadzonych projektach biometanowych, z czego przynajmniej trzy dobiegają końca. Potencjał produkcji biometanu szacowany jest na 3,3 mld m3. Ta ilość mogłaby pokryć 20% importowanego obecnie do Polski gazu. Sam polski czempion paliwowy, ORLEN, w swoją strategię wpisał produkcję 0,65 mld m3 biometanu (1 mld m3 biogazu) do 2030 r. Takiego przeglądu informacji z rynku biometanu dostarcza PIGEOR (Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej(1)), reprezentująca Polskę w międzynarodowym projekcie GreenMeUp.

GreenMeUp

Green Biomethane Market Uptake to działanie koordynacyjne i wspierające w ramach programu Horyzont Europa, które rozpoczęło się 1 sierpnia 2022 r. i potrwa do 31 lipca 2025 r. W Polsce prowadzi je PIGEOR jest partnerem konsorcjum wykonawców projektu..
Inicjatywa ma na celu porównanie uwarunkowań rozwoju rynków biometanu w krajach, w których ta technologia już dobrze funkcjonuje (Francja, Włochy, Dania, Holandia, Wielka Brytania, Niemcy, Szwecja, Norwegia, Szwajcaria, Austria), z tymi, które przymierzają się do ekspansji (Grecja, Polska, Czechy, Łotwa, Estonia). Teraz Środowisko, patronując projektowi, przygląda się wynikom analiz.

Pozwolenia, prawo i wiedza

- Polska dysponuje znacznym potencjałem substratowym, zwłaszcza jeśli chodzi o sektor rolno-spożywczy. Trwające przygotowania do wykorzystania tego potencjału, jak również złożenie ponad 100 wniosków o przyłącza dla biogazu do Polskiej Spółki Gazownictwa, stanowi obiecujący sygnał rosnącego zainteresowania tą formą energii. Dziś 17% zapotrzebowania na energię w Polsce pokrywa gaz, co świadczy o istotności poszukiwań alternatywnych źródeł energii, takich jak biometan. Zastąpienie nawet jego części biometanem stanowiłoby krok w kierunku zrównoważonej polityki energetycznej oraz wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego kraju. – mówi Klaudia Juga, dyrektor zarządzająca PIGEOR. – Wprowadzenie ram systemu wsparcia stanowi postęp w kierunku zrównoważonej transformacji energetycznej. Zachęty po stronie popytowej, takie jak zerowa akcyza na biometan wykorzystywany jako paliwo czy cele dla paliw niskoemisyjnych w transporcie publicznym, są kluczowe dla promocji tej ekologicznej alternatywy. Dodatkowo, ustalenie Narodowego Celu Wskaźnikowego dla paliw w transporcie ogółem stanowi istotny krok w kierunku ograniczenia emisji gazów cieplarnianych – dodaje. Jak wynika z przeprowadzonych rozmów, badań i warsztatów, barierę rozwoju nadal stanowią m.in. znaczne opóźnienia we wdrażaniu regulacji i brak systemu wsparcia dla większych instalacji biometanowych (powyżej 1 MW), a także – jak w wielu gałęziach OZE w naszym kraju – trudności w uzyskaniu pozwoleń administracyjnych. Kolejne kwestie to problemy z pozyskaniem warunków przyłączenia do sieci elektrycznej i gazowej czy ryzyko blokady przyjmowania biometanu do sieci gazowej w wypadku nawet minimalnych odchyleń jakościowych. Warto podkreślić, że istnieje potrzeba większej edukacji społecznej na temat znaczenia oraz korzyści ekonomicznych i ekologicznych związanych z inwestycjami w instalacje tego typu. Jednocześnie, promowanie dialogu i współpracy ze społecznościami lokalnymi może być kluczowe dla budowania zrozumienia i zaufania wobec takich projektów.

Co wykazuje porównanie rynków?

Porównanie uwarunkowań poszczególnych rynków odbywało się z wykorzystaniem metody PESTEL, która uwzględnia różne aspekty oddziałujące na powstawanie biometanowni. Brano pod uwagę czynniki polityczne, ekonomiczne, społeczne, technologiczne, środowiskowe i legislacyjne (od ang. policy, economic, socio-cultural, technology, environmental, legal).

„Przygotowanie strategii dla rozwoju rynku biometanu z mierzalnymi celami produkcji lub jego konsumpcji”, „Waloryzacja produktów ubocznych (ciepło, poferment, CO2)” i „Wsparcie do OPEX (służące ograniczaniu emisji CO2)”, to przykładowe rozwiązania dla Polski wskazywane przez grupę roboczą. Jak wskazywali praktycy rynku, o sukcesie za granicą przesądzała w dużej mierze polityka danego kraju, ukierunkowana na rodzaj wykorzystania biometanu (sieci gazowe/transport). Realizatorzy projektu, jako przykłady podają m.in. opublikowany w styczniu 2021 r. norweski „Plan działania dla biogazu” precyzujący redukcję gazów cieplarnianych osiąganych dzięki produkcji biogazu oraz prezentujący obecne i przyszłe środki wsparcia. Z kolei Dania, po serii ustaw o systemach wsparcia w latach 2009-2020, opublikowała w 2019 r. plan klimatyczny, a w ostatnim czasie także prywatno-publiczny plan działania na rzecz zielonej transformacji – produkcję biometanu zakładano już w prognozach na 2018 r. Uwarunkowania objęły m.in. uwzględnienie wykorzystania obornika do produkcji en. elektrycznej, dopuszczenie szerokiego spektrum substratów i zasady wtłaczania biometanu do sieci.

- Przykłady z innych krajów wskazują, jak skutecznie jasna polityka i determinacja w dążeniu do jej realizacji mogą doprowadzić do rozwoju sektora biometanu. Inwestorzy są gotowi do podejmowania działań, jeśli zostaną zapewnione należyte podstawy prawne umożliwiające długoterminowe planowanie rozwoju. Natomiast, poza kwestiami strategicznymi oraz związanymi z przyspieszeniem przygotowania inwestycji i prowadzeniem eksploatacji, które wymagają zmian, kluczowym wyzwaniem jest przygotowanie infrastruktury sieciowej, umożliwiającej przyjęcie biometanu do systemu energetycznego. Bez działań i inwestycji w tym zakresie, trudno będzie o dynamiczny rozwój branży biometanu – komentuje Beata Wiszniewska, doradca ds. regulacji i rzecznictwa w Polskiej Grupie Biogazowej.

Artykuł powstał w ramach współpracy patronackiej wokół projektu GreenMeUp.

Tekst jest częścią publikacji Biogaz i Biometan w Polsce 2024. Insight

Marta Wierzbowska-Kujda: Redaktor naczelna, sozolog

Przypisy

1/ PIGEOR to organizacja pozarządowa założona w 2004 roku, reprezentująca interesy członków w Polsce w zakresie energii odnawialnej, obejmująca stowarzyszenia branżowe, producentów urządzeń, firmy szkoleniowe, wykonawcze i instalacyjne oraz krajowych i zagranicznych inwestorów, działających w obszarach takich jak energia wiatrowa, biomasa, biogaz, energia słoneczna, geotermia i pompy ciepła.

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

W elektroenergetyce do 2035 r., w ciepłownictwie – do 2040. Trzeci sektor wzywa do odejścia od gazu (24 maja 2024)Zrównoważony rozwój a kryteria niecenowe w systemie aukcyjnym dla morskiej energetyki wiatrowej (23 maja 2024)Wyzwania sektora PV w Polsce: Jak sprostać rosnącym oczekiwaniom? (22 maja 2024)Wzmocnienie GIOŚ, wyższe kary za nielegalne składowanie odpadów, park Doliny Dolnej Odry. Propozycje MKiŚ (21 maja 2024)Qair Polska zdobywcą tytułu cPPA Leader in Poland 2023 (07 maja 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony