Korzystając z naszej strony internetowej, wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies. Więcej informacjiClose
Referent w Oddziale w Opocznie Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Od gruntownej diagnostyki po bezpieczną remediację SUEZ

Organizmy wyhodowane w nowatorski sposób to GMO

a+a-    Powrót       26 lipca 2018       Ryzyko   

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w środę, że organizmy, które powstały w wyniku mutagenezy, określanej jako "nowa technika rozmnażania", są tak naprawdę GMO i co za tym idzie podlegają unijnym restrykcjom. Wyrok ma duże znaczenie dla rolnictwa.

Sędziowie w Luksemburgu wskazali jednocześnie, że organizmy uzyskane za pomocą technik mutagenezy, których bezpieczeństwo zostało już dawno potwierdzone, mogą być wyłączone z obowiązków wynikających z dyrektywy w sprawie organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO).

- Dzisiejsze orzeczenie jest zwycięstwem bezpieczeństwa żywności i środowiska. Opracowanie przez przemysł nowych sposobów modyfikacji organizmów, nie oznacza, że techniki te powinny być wyłączone z istniejących unijnych regulacji dotyczących GMO - oświadczył w reakcji na orzeczenie europoseł Zielonych zajmujący się tą tematyką Bart Staes.

GMO pod specjalnym nadzorem

Unijna dyrektywa w sprawie organizmów zmodyfikowanych genetycznie przewiduje, że GMO muszą być zatwierdzone po przeprowadzeniu oceny ryzyka, jakie stanowią dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego. Regulacje przewidują też konieczność specjalnego etykietowania, monitorowania takich organizmów.

Mutageneza pozwala zmodyfikować genom żywego gatunku bez wprowadzania do niego obcego DNA (przez co nie uznawano go za GMO). Technika ta stosowana od lat umożliwiła uzyskanie m.in. odpornych na pestycydy nasion. Dawniej jednak praktykowano tylko mutagenezę konwencjonalną lub przypadkowo stosowane in vivo do całych roślin. Dzięki postępowi technicznemu powstały techniki mutagenezy in vitro, które umożliwiają precyzyjną mutację w genie w celu uzyskania organizmu odpornego na określone herbicydy.

Krytycy tej metody i niektórzy związkowcy rolniczy wskazują, że wykorzystywanie odmian materiału siewnego, odpornych na herbicydy niesie ze sobą ryzyko poważnych szkód dla środowiska naturalnego oraz zdrowia ludzi i zwierząt, tak samo jak GMO uzyskane w drodze transgenezy.

Zaczęło się od skargi francuskich rolników

Cała sprawa zaczęła się od skargi francuskiego związku zawodowego rolników działającego w obronie interesów drobnych producentów rolnych "Confédération paysanne". Wraz z ośmioma innymi stowarzyszeniami wniósł on skargę do francuskiej rady stanu, by zakwestionować tamtejsze regulacje, wyłączające organizmy uzyskane przez mutagenezę z obowiązków dyrektywy GMO.

Sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości, który stwierdził w środę, że organizmy uzyskane w drodze mutagenezy są GMO, "o ile techniki i metody mutagenezy zmieniają materiał genetyczny organizmu w sposób, który nie zachodzi w warunkach naturalnych". - Organizmy te wchodzą co do zasady w zakres stosowania dyrektywy w sprawie GMO i podlegają obowiązkom ustanowionym w tej dyrektywie - podkreślił TSUE.

Sędziowie uznali jednocześnie, że z dyrektywy w sprawie GMO wynika, iż nie ma ona zastosowania do organizmów uzyskanych za pomocą niektórych technik mutagenezy. Chodzi o techniki, które były tradycyjnie wykorzystywane i których bezpieczeństwo zostało już dawno potwierdzone.

Trybunał doprecyzował przy tym, że państwa członkowskie mogą poddać takie organizmy obowiązkom ustanowionym w dyrektywie w sprawie GMO, czyli konieczności specjalnego etykietowania, czy monitorowania.

Edycja genów może prowadzić do niezamierzonych skutków ubocznych

Zdaniem organizacji ekologicznych, które powołują się na badania naukowe, nowe techniki rozmnażania czy hodowania organizmów mogą nieść ze sobą niezamierzone skutki, a zatem muszą być ściśle monitorowane przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności pod kątem ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska.

- Wypuszczanie nowych GMO do środowiska bez odpowiednich środków bezpieczeństwa jest nielegalne i nieodpowiedzialne, szczególnie biorąc pod uwagę, że edycja genów może prowadzić do niezamierzonych skutków ubocznych. Komisja Europejska i rządy państw europejskich muszą teraz zadbać o to, aby wszystkie nowe GMO były w pełni przetestowane i opatrzone etykietami - oświadczyła Franziska Achterberg z Greenpeace.

Z Brukseli Krzysztof Strzępka (PAP)

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

PE podzielony w ocenie strategii dla bioróżnorodności i rolnictwa zaprezentowanych przez KE (21 maja 2020)Do 22 maja trwają konsultacje programu współpracy Ministerstwa Klimatu z organizacjami pozarządowymi (21 kwietnia 2020)Od Nowego Roku nowe znaki graficzne dla produktów bez GMO (07 listopada 2019)Znamy przedstawicieli NGO-sów w Komisji ds. GMO (26 sierpnia 2019)Projekty znaków graficznych dla produktów bez GMO w konsultacjach (13 sierpnia 2019)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony