Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
23.05.2024 23 maja 2024

Wspólne badania i inwestycje. UE sięga po surowce krytyczne z Azji Środkowej

Unia Europejska i Uzbekistan będą współpracować w obszarze surowców krytycznych. Ogłoszone 5 kwietnia br. porozumienie ma wspierać bezpieczne i zrównoważone zaopatrzenie w zasoby niezbędne przy zielonej i cyfrowej transformacji obu stron.

   Powrót       08 kwietnia 2024       Zrównoważony rozwój   

Unijno-uzbecka umowa o strategicznym partnerstwie została podpisana przez ministra inwestycji, przemysłu i handlu Uzbekistanu Lazisa Kudratova oraz Valdisa Dombrovskisa - komisarza ds. handlu i wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej. Jak stwierdził Dombrovskis, porozumienie z „bogatym w zasoby” Uzbekistanem pomoże UE zabezpieczyć dostęp do niezbędnych surowców krytycznych. – To część naszej szerszej, globalnej współpracy w celu zabezpieczenia materiałów na przyszłość. Dla Uzbekistanu umowa stanowi z kolei impuls wzmacniający ekonomiczną dywersyfikację wraz ze zrównoważonym i odpornym rozwojem miejscowego przemysłu wydobywczego. Łącząc współpracę w obszarze regulacji z finansowaniem projektów i badań oraz budowaniem potencjału, przyjmujemy całościowe podejście, które zabezpieczy materiały dla zielonej i cyfrowej transformacji, przy zachowaniu i promocji naszych wartości oraz wysokich standardów – skomentował komisarz.

Czytaj też: Zielona dyplomacja priorytetem politycznym Unii. Konkluzje Rady UE

Integracja łańcuchów wartości

Strategiczne partnerstwo UE i Uzbekistanu ma objąć integrację zrównoważonych łańcuchów wartości surowców krytycznych (w tym powiązania inwestycyjne, tworzenie sieci kontaktów i wspólne projekty), a także podniesienie ich odporności poprzez dialog i przejrzystość podejmowanych działań. Partnerzy będą inwestować w infrastrukturę potrzebną do rozwoju łańcuchów wartości surowców krytycznych, w tym nad zapewnieniem czystej energii. Produkcja i wydobywanie surowców ma pozostać zrównoważone i odpowiedzialne, a współpraca obejmie także współdzielenie wiedzy i technologii związanych ze zrównoważonym wydobyciem, przetwarzaniem i recyklingiem surowców krytycznych. Umowa przewiduje też dwustronne zaangażowanie w szkolenia i rozwój umiejętności koniecznych w obszarze surowców krytycznych.

Partnerstwa na całym świecie

Zawarte porozumienie wpisuje się w przyjęty w 2020 r. unijny Plan działania w sprawie surowców krytycznych (ang. Action Plan for Critical Raw Materials), który zakłada m.in dywersyfikację dostaw oraz zwiększenie efektywności gospodarowania zasobami, w tym wzmocnienia gospodarki o obiegu zamkniętym. Jak w przedstawionym komunikacie informuje Komisja Europejska, Uzbekistan posiada drugie największe zasoby surowców krytycznych w Azji Środkowej, dysponując złożami takich dóbr jak miedź, złoto i molibden. Oficjalne cele kraju zakładają zwiększenie wykorzystania surowców krytycznych na miejscowe i eksportowe potrzeby. Partnerstwo pozostaje zgodne z europejską strategią zrównoważonej współpracy międzynarodowej Global Gateway, która z kolei odpowiada ONZ-owskim Celom zrównoważonego rozwoju oraz postanowieniom Porozumienia paryskiego. W ramach Global Gateway UE planuje przeprowadzić do 2027 r. inwestycje o wartości do 300 mld euro. Do tej pory UE zawarła partnerstwa strategiczne w obszarze surowców krytycznych z takimi stronami jak Kanada i Ukraina (w 2021 r.), Kazachstan (w 2022 r.), Namibia, Chile, Argentyna, Zambia, Demokratyczna Republika Konga i autonomicznym terytorium Grenlandii (w 2023 r.). Po podpisaniu umowy z Uzbekistanem partnerzy zaczną pracę nad mapą drogową, która zaplanuje wcielanie porozumienia w życie.

Wykorzystać szanse, znosić bariery

Poproszona przez nas o komentarz prezes Klastra Gospodarki Odpadami i Recyklingu prof. Joanna Kulczycka z Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN oraz AGH w Krakowie pozytywnie ocenia umowę zawartą z Uzbekistanem jako potrzebny krok w dalszej dywersyfikacji dostaw surowców krytycznych do Europy. – UE z powodzeniem współpracuje w tym zakresie z różnymi partnerami, także z państwami Ameryki Łacińskiej takimi jak Meksyk, Brazylia, Peru i Urugwaj. Kolejne zawierane porozumienia to szansa rozwojowa również dla Polski i naszego potencjału technologiczno-badawczego. Polskie uczelnie techniczne – Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Śląska czy Wrocławska – posiadają znakomicie wykształcone kadry, które mogą podejmować działania poszukiwawcze i eksploatacyjne – stwierdza ekspertka.

Czytaj też: 10% surowców ma pochodzić z UE. Parlament Europejski przyjął Critical Raw Materials Act

Prof. Kulczycka przypomina o kluczowym w kontekście surowców krytycznych zagadnieniu bezpieczeństwa dostaw oraz o roli jakie pełnią one w takich fundamentalnych dla zielonej transformacji technologiach jak panele fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, magazyny energii czy samochody elektryczne. – To także materiały potrzebne do rozwoju technologii cyfrowych, które wspierają systemy elektroenergetyczne oparte na źródłach odnawialnych – dodaje. Jak przypomina nasza rozmówczyni, poza importem i dywersyfikacją dostaw, UE stawia też na wzmocnienie miejscowego pozyskiwania surowców krytycznych oraz recyklingu. – Takie działania na polskim gruncie przewiduje też Polityka Surowcowa Państwa do 2050 roku. Stoimy oczywiście przed znacznymi wyzwaniami. W rozwoju przemysłu wydobywczego jest nim przede wszystkim kwestia akceptacji społecznej, w rozwoju recyklingu natomiast – bariery prawno-administracyjne, dotyczące zwłaszcza długich procesów uzyskiwania zezwoleń. Brakuje rozwiązań prawnych dla recyklingu surowców krytycznych i odpadów przemysłowych, z których można je pozyskiwać. Warto nadrobić zaległości w tym obszarze – podsumowuje prof. Kulczycka.

Szymon Majewski: Dziennikarz

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Zrównoważony rozwój a kryteria niecenowe w systemie aukcyjnym dla morskiej energetyki wiatrowej (23 maja 2024)Wyzwania sektora PV w Polsce: Jak sprostać rosnącym oczekiwaniom? (22 maja 2024)Wzmocnienie GIOŚ, wyższe kary za nielegalne składowanie odpadów, park Doliny Dolnej Odry. Propozycje MKiŚ (21 maja 2024)Qair Polska zdobywcą tytułu cPPA Leader in Poland 2023 (07 maja 2024)Francuskie firmy zainwestowały w Polsce ponad 108 mld zł. To też współpraca z lokalnymi przedsiębiorstwami (07 maja 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony