Robots
Cookies

Ustawienia cookies

Strona Teraz Środowisko wykorzystuje cookies. Część z nich jest niezbędna do funkcjonowania strony. Inne służą poprawianiu jakości naszych usług.
Więcej  ›
24.04.2024 24 kwietnia 2024

Efektywność energetyczna pierwszym paliwem. 31 państw na rzecz transformacji po 50 urodzinach IEA

Liderzy z całego świata potwierdzają swoje zaangażowanie w zieloną transformację. Zobowiązania na rzecz czystej energii oraz realizacji celów Porozumienia paryskiego wybrzmiały na 287 spotkaniu ministerialnym Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

   Powrót       15 lutego 2024       Energia   

W konkluzjach szczytu zorganizowanego 13-14 lutego br. w Paryżu z okazji pięćdziesiątej rocznicy powstania IEA (ang. International Energy Agency) znalazło się m.in. wzmocnienie efektywności energetycznej, potrojenie do 2030 r. globalnych mocy OZE i zabezpieczenie łańcuchów dostaw surowców krytycznych. Gospodarzami spotkania, na którym pojawili się ministrowie ds. energii i klimatu z niemal 50 państw (w tym polska minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, a także przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i specjalny wysłannik prezydenta USA ds. klimatu John Kerry), były Francja i Irlandia. Jak w przedstawionym komunikacie zaznacza Agencja, spotkanie odbyło się niedługo po zakończeniu szczytu COP28 w Dubaju, gdzie prawie 200 państw doszło do porozumienia w sprawie kluczowych wyzwań energetycznych i klimatycznych – oprócz potrojenia mocy OZE, podwojenia efektywności energetycznej i ograniczenia wzrostu temperatur do 1,5 st. C w porównaniu z epoką przedprzemysłową, zawierającego także cel odejścia od paliw kopalnych i redukcji emisji metanu.


Czytaj też: Czy COP28 spełnił pokładane w nim nadzieje? UNFCCC podsumowuje ustalenia

4,5 tln dol. rocznie

Zwieńczeniem spotkania okazał się komunikat podpisany przez przedstawicieli 31 państw członkowskich IEA, którzy wyznaczyli agencji mandat do dalszej realizacji jej misji(1). Celebrując półwiecze instytucji, sygnatariusze wychodzą od diagnozy potrójnego kryzysu planetarnego, który obejmuje zmiany klimatu, zanieczyszczenia oraz utratę bioróżnorodności i przejawia się m.in. poprzez wzrost liczby ekstremalnych zjawisk pogodowych, niedobory wody czy topnienie arktycznej pokrywy lodowej. Potwierdzają przy tym wymieniony m.in. w Dubaju cel osiągnięcia neutralności klimatycznej w 2050 roku i uznają centralną rolę jaką w tym procesie zajmuje transformacja energetyczna. Przejście na czystą energię wymaga wielkich nakładów finansowych, których niezbędny poziom na 2030 r. dla zatrzymania wzrostu temperatur IEA oszacowała na 4,5 tln dolarów rocznie; komunikat mówi o konieczności zarówno publicznych, jak i prywatnych inwestycji w tym obszarze. Zgodnie z zaleceniami przygotowanej przez agencję tzw. Mapy drogowej do zeroemisyjności (ang. IEA Net Zero Roadmap) nie powinny powstawać nowe elektrownie węglowe, nie są również potrzebne „oparte na ropie i gazie nowe konwencjonalne projekty o długim czasie realizacji”.

Czytaj też: Kenia, Watykan i Polska na wspólnym froncie. IEA zbiera przykłady udanej transformacji

Efektywność i bezpieczeństwo

Jak czytamy, według sygnatariuszy pomyślny przebieg transformacji wymaga uwzględnienia także pewnych celów społecznych – różnorodności i równości płci, tworzenia dobrych miejsc pracy wraz z ochroną praw pracowniczych czy poszanowania podmiotowości ludów rdzennych i społeczności lokalnych. Autorzy apelu potwierdzają również znaczenie efektywności energetycznej potraktowanej jako „pierwsze paliwo”. Inwestycje są potrzebne w obszarze czystych technologii, w tym biometanu, wodoru, amoniaku oraz przechwytywania i składowania dwutlenku węgla. W tekście pojawia się też informacja o krajach, które przyznają istotne miejsce w procesie odchodzenia od paliw kopalnych energetyce jądrowej. Państwa podpisane pod dokumentem zobowiązują się do wspólnych starań na rzecz bezpiecznego i odpornego globalnego systemu energetycznego (w tym bezpiecznych łańcuchów dostaw surowców krytycznych) i zapowiadają kroki ws. ułatwienia inwestycji w czystą energię (poprzez obniżenie kosztów kapitału zwłaszcza dla gospodarek rozwijających się).

Zamiast zależności inter-zależność

Podczas szczytu okolicznościowe przemówienie wygłosiła Ursula von der Leyen(2). Jak zauważyła przewodnicząca KE, IEA powstała w odpowiedzi na tzw. kryzys naftowy 1973 roku, który unaocznił światu jego głęboką zależność od paliw kopalnych. – Świat jednak nie odrobił tej lekcji. Nasze uzależnienie, zwłaszcza od ropy, przetrwało, a co gorsza, paliwa kopalne były zasilane masowymi subsydiami – von der Leyen krytycznie oceniła globalną sytuację energetyczną. Przewodnicząca odwołała się do wzmocnienia europejskich starań transformacyjnych po wybuchu wojny w Ukrainie i zaznaczyła jej światowe konsekwencje, takie jak powszechny wzrost cen gazu. Globalna transformacja to w ocenie von der Leyen „dużo więcej niż sprawa dotycząca klimatu”. – To obecnie podstawa globalnego bezpieczeństwa energetycznego i zrównoważonego rozwoju – wskazała. Czyste źródła energii, stwierdziła europejska liderka, zamiast zależności opierają się na „inter-zależności”, która wymaga międzynarodowej współpracy w zakresie technologii czy łańcuchów dostaw. – Nowa era czystej energii musi opierać się na kooperacji ponad granicami. Oznacza to jeszcze ważniejszą niż dotąd rolę dla Międzynarodowej Agencji Energetycznej – podsumowała Ursula von der Leyen.

Podczas spotkania głos zabierali także przedstawiciele Polski. O współpracy w zakresie transformacji energetycznej ze swoimi odpowiednikami rozmawiał m.in. wiceminister klimatu i środowiska Miłosz Motyka, który jako „najważniejszy krok” na drodze do neutralności klimatycznej do 2050 r. wskazał obniżenie kosztów magazynowania energii. Zobowiązania Polski potwierdził również wiceminister Krzysztof Bolesta. - Transformacja energetyczna jest procesem nieodwracalnym. Potrzebujemy tej zmiany, aby nie dopuścić do dalszego wzrostu średniej temperatury na ziemi. Odstępując od paliw kopalnych chcemy też poprawić bezpieczeństwo energetyczne – powiedział.

Szymon Majewski: Dziennikarz

Przypisy

1/ Całość:
https://www.teraz-srodowisko.pl/media/pdf/aktualnosci/14636-2024-iea-ministerial-communique.pdf
2/ Całość przemówienia:
https://www.teraz-srodowisko.pl/media/pdf/aktualnosci/14636-speech-by-president-von-der-leyen.pdf

Polecamy inne artykuły o podobnej tematyce:

Konkluzje Rady Europejskiej. Na tapecie nowy ład i suwerenność energetyczna (22 kwietnia 2024)Zdekarbonizowane budownictwo na horyzoncie. Przyjęto dyrektywę EPBD (16 kwietnia 2024)Miliony przyszłych ofiar potentatów branży naftowo-gazowej? Pytania o Shell, BP i innych (05 kwietnia 2024)Zielona dyplomacja priorytetem politycznym Unii. Konkluzje Rady UE (19 marca 2024)Konsultacje Komunikatu KE na temat trajektorii dochodzenia do neutralności klimatycznej w 2050 r. (08 marca 2024)
©Teraz Środowisko - Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i publikacja tekstów, zdjęć, infografik i innych elementów strony bez zgody Wydawcy są zabronione.
▲  Do góry strony